Ανάπτυξη, όπως Άνοιξη...

Μακάρι η ανάπτυξη να ερχόταν όπως η άνοιξη, ή με την επίκληση της...

Λένε πως την φέρνουν οι ξένοι ή πως με τις μεταρρυθμίσεις, σαν φυσικό φαινόμενο, απλά θα συμβεί…

Μια υπόθεση εργασίας, ας πούμε πως ξαφνικά αύριο το πρωί με ένα μαγικό τρόπο όλα είχαν μεταρρυθμιστεί, εταιρεία σε μια μέρα, όλες οι άδειες αμέσως. Τι θα γινόταν;

Τα δεδομένα,

Το Τραπεζικό σύστημα παραδοσιακά χρηματοδοτούσε τις πιο ασφαλείς επενδύσεις όπως και όλοι οι υπόλοιποι Έλληνες επενδυτές, δηλαδή ότι περίεχε και ολίγη από τσιμέντο. Θα μου πείτε λογικό, αλλά…

Από το 2008, ούτε με ακίνητο προσημείωση δεν μπορείς να πάρεις επιχειρηματικό δάνειο αν δεν αποδείξεις πως δεν το έχεις ανάγκη. Μα τα ΕΣΠΑ θα πείτε, τόσα χρήματα; Αν ξέρεις από ΕΣΠΑ πρέπει πρώτα να έχεις όλα τα χρήματα μπροστά, να ολοκληρώσεις επιτυχώς και μετά να πάρεις το 40% άρα τα ίδια… Venture Capitals και επιχειρηματικοί Άγγελοι κτλ είναι άγνωστες λέξεις για την Ελλάδα…

Από τα στοιχεία της Eurostat και την κατανομή εισοδημάτων εύκολα διαπιστώνεις πως το 95% του πληθυσμού δεν έχει την δυνατότητα ούτε κατά διάνοια να αποδείξει πως δεν τα έχει ανάγκη… Άρα ακόμα και αν κάποιος θέλει να επιχειρήσει μάλλον δεν θα τα καταφέρει χωρίς χρήματα από το μπαούλο του πάππου… αν ο παππούς του είχε τέτοιο μπαούλο…

Όμως, βάση της υπόθεσης μας, τα προβλήματα είναι λυμένα δεν υπάρχουν γραφειοκρατικά εμπόδια, άρα μπορούν οι Έλληνες να καινοτομήσουν!

Χμμ, χωρίς χρήματα μάλλον κομματάκι δύσκολο… Άρα η μετατόπιση τόσων ανθρώπων από τον Νον Τράϊνταμπλε τομέα στον Τράϊνταμπλε (sic) όπως λεει και ο Αρίστος πως θα γίνει;

Κατά την λαϊκή παροιμία «με “εξαερώσεις” δεν βάφονται αυγά»… Άρα τι;

Παρατηρώντας τα προγράμματα όλων των κομμάτων διακρίνει κανείς την παντελή έλλειψη πρότασης, είναι σαν να μην υπάρχει πρόβλημα, οι Τράπεζες, επενδυτές, VCs  ξαφνικά θα κάνουν αυτό που δεν έκαναν τόσα χρόνια… νιρβάνα…

Συνομιλώντας απευθείας με τον κ. Ραϊχενμπαχ μου (μας) δήλωσε πως "δεν έχουν κανένα τρόπο να πείσουν τις τράπεζες να χρηματοδοτούν την καινοτόμο εξωστρεφή  επιχειρηματικότητα" αν και όπως μας τόνισε με στόμφο, "έχουν απόλυτη υποχρέωση να το κάνουν μιας και γ’αυτόν τον λόγο παίρνουν τα χρήματα των φορολογούμενων από την αναχρηματοδότηση"…  Χμμ… Πρόβλημα…

Άξαφνα το φως! Μα οι μεταρρυθμίσεις θα φέρουν τους ξένους, θα επενδύσουν και η Ελλάδα θα γίνει ένας παράδεισος Άμεσων Ξένων Επενδύσεων!

Η πιπίλα όλων… Και αναρωτιέμαι εγώ ο δύσμοιρος Έλλην νέος επιχειρηματίας, δημιουργός, βιοτέχνης, αγρότης κτλ. μα οι ξένοι για την ψυχή της μάνας τους θα κάνουν τις επενδύσεις; Τα κέρδη τους θα τα κρατήσουν στην χώρα; Οι αποκρατικοποιήσεις σε χέρια ξένων δεν θα πάνε; Τα κέρδη που θα πάνε; Μα έξω… που αλλού;

Και το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (ΙΤΣ); Το δεύτερο έλλειμμα από τα δίδυμα ελλείμματα της χώρας μας, αν το έχετε ακούσει…

Αυτό το έλλειμμα έχει πλέον το 2010, 2011 σταθεροποιηθεί, στο εξωφρενικό -10% κατ’ έτος αυτό σημαίνει πως η ιδιωτική οικονομία μας είναι απόλυτα εξαρτημένη από τον εξωτερικό δανεισμό, δωδέκατοι από τον πάτο σε σύνολο 192 χωρών…!

Αν δεν έχουμε θετικό ή έστω ισορροπημένο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (ΙΤΣ) ποιος θα δανείσει τον ιδιωτικό τομέα την επόμενη δεκαετία για τα επιπλέων που καταναλώνουμε αλλά δεν παράγουμε? Μέχρι τώρα δανείζονταν ο Δημόσιος τομέας, τα “έριχνε” στην αγορά και ισορροπούσαμε, τώρα χωρίς πρόσβαση στο δανεισμό από τις αγορές για πολλά χρόνια, τι θα κάνουμε?

Στο γράφημα από τα στοιχεία της ΤτΕ δείτε τί ποσοστό του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών προέρχεται από την εκροή κερδών ξένων επενδύσεων από το 2000 μέχρι σήμερα…

Όπως είναι ορατό στο διάγραμμα, από το 2012, το έλλειμμα μας θα αποτελείτε *μόνο* από καύσιμα και από εκροή κερδών των άμεσων ξένων επενδύσεων… (Είναι απίστευτο αλλά έχουμε ισοφαρίσει όλες τις άλλες εισαγωγές με τον τουρισμό και τις εξαγωγές…)

Οι επενδύσεις αυτές, κάθε χρόνο, διευρύνουν σταθερά το έλλειμμα μας με μέσο ρυθμό 17,5%/ετος!

Τα καύσιμα πες με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τις ΑΠΕ τα βελτιώνουμε, τους ξένους που θα αγοράσουν ότι πετά, κολυμπά, σκάβει και ότι τρέχει τι θα τους κάνουμε, θα τους διώξουμε;

Ένα παράδειγμα, η Vodafone Hellas το 2008 είχε επιστρέψει μέρισμα στους μετόχους της  (στην μητρική Vodafone), ύψους 1δις ευρώ! Αν σκεφτούμε πως το 2008 είχαμε έλλειμμα ΙΤΣ 15% του ΑΕΠ από όπου το 1/3 ήταν από την εκροή κερδών των άμεσων ξένων επενδύσεων ύψους 10,5δις, η πληρωμή μερίσματος της Vodafone μόνο ήταν το 1δις από αυτά!

Μια εταιρεία, μόνο, αφαίρεσε από την Ελληνική αγορά ρευστότητα, σαν μέρισμα, ύψους 0,43% του ΑΕΠ! Φανταστείτε την ΔΕΗ, τα νερά, τα διόδια να αφαιρούν ρευστότητα από την Ελληνική αγορά με αντίστοιχους ρυθμούς κάθε χρόνο…

Θα μου πείτε, και τί, θα αφήνουμε τους Φωτόπουλους να τα τρώνε? Ξέρετε πως βγάζω σπυράκια και μόνο που πληκτρολογώ αυτό το όνομα, αλλά θα σας πω ψυχρά, λογιστικά, ο Φωτόπουλος θα τα φάει στην Ελλάδα και το χρήμα θα ανακυκλωθεί στην αγορά μας και όχι στην Βρετάνια, Ελβετία και αλλού… Γιατί αντί να ξεπουλήσουμε δεν την αναδιοργανώνουμε ορθά σε συνεργασία με τους εργαζόμενους της; Ανίκανοι είμαστε;

Στην Αγγλία και αλλού οι ιδιωτικοποιήσεις έγιναν με κατεξοχήν τοπικά σχήματα, στην Ελλάδα της γονατισμένης οικονομίας, μόνο ξένοι έχουν την επιφάνεια να κερδίσουν τις δημοπρασίες…

Όχι δεν λέω να κλείσουμε τα σύνορα και άλλα τέτοια φαιδρά αλλά θα ήθελα οι πολιτικοί μας και ειδικά οι φιλελεύθεροι, να έχουν την κοινή λογική του περιπτερά, που ποτέ του δεν θα πούλαγε τα ράφια του στον απέναντι περιπτερά για να τα οργανώσει καλύτερα, περιμένοντας να σωθεί οικονομικά…

Άρα είναι εύκολα κατανοητό πως ακόμα και αν κάνουμε όλες τις μεταρρυθμίσεις, ακόμα και αν έχουμε πλεόνασμα στην δημόσια διακυβέρνηση, ακόμα και αν έρθουν οι ξένοι να επενδύσουν, αν το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών  είναι αρνητικό για αλλά πέντε χρόνια τίποτα μα τίποτα δεν μας σώζει, αργά ή γρήγορα μην μπορώντας να κόψουμε χρήμα, θα στερέψει η αγορά από ρευστό (κάτι που ήδη συμβαίνει) και τότε κανείς δεν θα δανείζει την ιδιωτική οικονομία για να καταναλώνουμε…

Πρέπει να καταλάβουμε, πως αν δεν σωθούμε μόνοι μας κανείς δεν θα μας σώσει!

Πρέπει επιτέλους να αφήσουμε τις εύκολες επικοινωνιακές λύσεις απλά πετάγωντας ένα "ξένες επενδύσεις" για να ξεφεύγουμε από τα δύσκολα ερωτήματα και να καταλάβουμε όλοι πως, είναι απαραίτητο να έχουμε *οργανική* ανάπτυξη, από τα μέσα και όχι ξενόφερτη. (Δείτε μια μελέτη της Eurobank για το θέμα)

Δεν λέω σημαντικές οι μεταρρυθμίσεις, αλλά γιατί δεν βλέπω καμία πρόταση, πουθενά, σε κανένα κόμμα, για το *πώς* θα επιτρέψουμε ενεργοποιηθεί η δημιουργικότητα του Έλληνα;

Πως θα έρθει η Ανάπτυξη λοιπόν; Ωσάν την Άνοιξη;

Ακούει κανείς όμως;

What is the relation of Sex and Innovation with political ideologies?

Τι είναι επιχειρηματικότητα?

Η έλλειψη συναντίληψης που έχουμε για το ποια είναι τα προβλήματα της επιχειρηματικότητας στην χώρα μας πηγάζουν από το ποιοι μιλούν για αυτήν…

1) Πολιτικοί και σύμβουλοι που δεν έχουν επιχειρήσει ποτέ στην ζωή τους ή που επιχείρηση ήταν η επιχείρηση του μπαμπά…

2) Συνδικαλιστές διαφόρων επαγγελματικών οργανώσεων που εξαρτούνται από τον προστατευτισμό του κράτους ή από τις δαπάνες του…

3) Επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται σε χώρους μονοπωλιακούς από την φύση τους ή που έγιναν μονοπωλιακοί λόγο διαπλοκής…

4) Επιχειρηματίες που ενώ είναι υγιής δεν έτυχε ποτέ να αποτύχουν έτσι έχουν μια στρεβλή εικόνα του τι είναι επιχειρηματικότητα…

5) Οικονομολόγοι που το μόνο που ξέρουν είναι τα μοντέλα που τους δίδαξαν άλλοι οικονομολόγοι που και αυτοί δεν είχαν ιδέα του τι είναι επιχειρηματικότητα…

6) Δημοσιογράφοι που απλά επαναλαμβάνουν αυτά που λένε όλοι οι προηγούμενοι, μονότονα, ηλίθια, σχεδόν αυτιστικά…

Επιχειρηματικότητα είναι η τέχνη του να βλέπεις αυτά που οι άλλοι δεν βλέπουν και να κάνεις αυτά που οι άλλοι δεν έκαναν ποτέ…

Επιχειρηματικότητα ΔΕΝ είναι η επιτυχία, αλλά η ικανότητα του όταν αποτύχεις να ξανασηκώνεσαι σοφότερος και καλύτερος…

Επιχειρηματικότητα δεν είναι η επιτυχία γιατί αυτός είναι ο στόχος, επιχειρηματικότητα είναι ο αγώνας, είναι η πορεία προς τον στόχο…

Επιχειρηματικότητα είναι η αρετή του ευ αγωνίζεσθαι και όχι οι δάφνες στο τέλος του αγώνα… και σε κάθε αγώνα πρέπει να υπάρχουν ίσες ευκαιρίες… κάτι που σήμερα ΔΕΝ συμβαίνει…

Επιχειρηματικότητα δεν είναι οι καλές πρακτικές, είναι η ικανότητα να επινοείς νέες καλές πρακτικές που ποτέ δεν διδάχτηκες…

Επιχειρηματικότητα είναι όπως ο χορός, δεν διδάσκεται θεωρητικά στα θρανία αλλά μόνο πρακτικά, με τις αποτυχίες μας...

Επιχειρηματικότητα δεν είναι να εκμεταλλεύεσαι μια αγορά, είναι η ικανότητα να δημιουργείς αγορά εκεί που δεν υπάρχει…

Επιχειρηματικότητα είναι αυτό που έχει φτάσει τον άνθρωπο να δαμάζει τις τέχνες, τα μαθηματικά, την επιστήμη, τις ασθένειες …

Επιχειρηματικότητα είναι αυτό που απελευθερώνει τους δημιουργικούς από την μιζέρια και εξυψώνει τους υπόλοιπους από την κατήφεια…

Επιχειρηματικότητα ΔΕΝ είναι lifestyle, ούτε events, ούτε rockstar entrepreneurship. Είναι σκληρή δουλειά, φαντασία και αρετή…

Αυτά…

Καινοτομία τι ακριβώς είναι;…

Η αξιολόγηση της καινοτομίας, είναι ένας γρίφος;…

Wikipedia ορισμός καινοτομίας

Η εξίσωση της καινοτομίας, όσο ποιο απλουστευμένα μπορώ, θα πρέπει να μοιάζει με:

Καινοτομία = (Μέγεθος Νέας ιδέας x Ποιότητα Αξιοποίησης) / Χρόνος

Εκτός από το μέγεθος της νέας ιδέας και την ποιότητα της αξιοποίησης της, ένα σημαντικό στοιχείο είναι ο χρόνος από την σύλληψη μέχρι την επιτυχή είσοδο στην αγορά. Γιατί είναι κατανοητό πως καινοτομία έχουμε, μόνο όταν έχουμε απτά αποτελέσματα της εφαρμογής, της Νέας ιδέας στην αγορά. Έτσι χρειάζεται ένα χρονικό διάστημα μέχρι μια ιδέα να γίνει καινοτομία.

Άρα η καινοτομία στην πραγματικότητα δεν μπορεί να μετρηθεί εκ προοιμίου.

Δηλαδή οι φράσεις, «σκέφτηκα μια καινοτομία» ή «θα κάνω μια καινοτομία» είναι αδόκιμες.

Η καινοτομία μπορεί μόνο να προβλεφτεί. Όποτε η αξιολόγηση της καινοτομίας είναι μια διαδικασία πολύ δύσκολη και μη αντικειμενική.

Στην διαδικασία πρόβλεψης ή αξιολόγησης της πιθανής καινοτομίας που θα πρόκυψη από μια δράση, θα πρέπει κανονικά να μετράμε/προβλέπουμε δυο χαρακτηριστικά, μιας και ο χρόνος είναι πραγματικά άγνωστος:

• το μέγεθος της ιδέας δηλαδή κατά πόσο Νέα και πρωτοποριακή είναι η νέα ιδέα π.χ. είναι νέα, στο χωριό, στην πόλη, στον νομό, στην περιφέρεια, στην χώρα, στην ήπειρο, στον κόσμο;
• τις ικανότητες αξιοποίησης του φορέα π.χ. ταλέντα, δεξιότητες, κεφάλαια κ.α.

Το μέγεθος της καινοτομίας, δηλαδή του αν θα είναι μεγάλη ή μικρή εξαρτάτε από την μοναδικότητα της Νέας ιδέας κατ’ αρχάς και μετά από την ποιότητα αξιοποίησης της νέας ιδέας.

Άρα το αν μια ιδέα είναι εφεύρεση ή είναι απλά ένα μυστικό του φορέα, αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό παράγοντα μιας και έτσι μετριέται αντικειμενικά το μέγεθος του Νέου που προσφέρει.

Π.χ. μια ελληνική εφεύρεση πιστοποιημένη μόνο στην Ελλάδα από τον ΟΒΙ, είναι μικρότερη από μια Ευρωπαϊκή ευρεσιτεχνία πιστοποιημένη από το European Patent Office.

Επόμενος το αν μια ιδέα αποτελεί εφεύρεση μπορεί να μην είναι 100% καθοριστικό για την κατάκτηση της καινοτομίας, αλλά αν υποθέσουμε ότι έχουμε την καλύτερη ομάδα αξιοποίησης μιας ιδέας στον κόσμο, αν η Νέα ιδέα δεν είναι αντίστοιχα μια παγκοσμίως κατοχυρωμένη εφεύρεση, με μεγάλες πιθανότητες μπορεί να κάναμε μια τρύπα στο νερό επενδύοντας σε μια ιδέα που μπορεί να αντιγραφεί τόσο εύκολα ή η ίδια να αποτελεί αντικείμενο αντιγραφής.

Το να συγκεντρώσεις μια καλή ομάδα είναι σχεδόν μόνο οικονομικό πρόβλημα άρα είναι και αρκετά εύκολο (αν έχεις τα χρήματα). Το να έχεις μια Νέα ιδέα που να αποτελεί πανευρωπαϊκή εφεύρεση είναι κάτι που δεν βρίσκεται ούτε αγοράζεται εύκολα…

Κάποιος θα έλεγε πως πρέπει επίσης να μετράμε την ποιότητα της ιδέας. Αλλά όσο πιο μεγάλη και ρηξικέλευθη είναι μια ιδέα τόσο πιο δύσκολο ειναι να την εκτιμήσεις. Παραδείγματος χάριν, το ποντίκι σε συνδυασμό με το Graphical User Interface θεωρήθηκε από τους επαΐοντες επιστήμονες της Xerox την δεκαετία του 80 ως μια σχεδόν άχρηστη ιδέα, ο Steve Jobs όμως με το ποντίκι και το GUI άλλαξε την ιστορία των υπολογιστών! άλλαξε τον τρόπο που οι άνθρωποι επικοινωνούν με τις μηχανές...

Σήμερα ποιος είναι σίγουρος πως δεν θα απορρίψει την επομένη επανάσταση όταν αξιολογεί μια νέα και ρηξικέλευθη ιδέα;

Η ιδέες πρέπει να απελευθερώνονται στην αγορά, μόνο τότε μπορούν να δείξουν την πραγματική τους αξία.

Άρα η παρατήρηση που φαινομενικά φαίνεται σωστή και ανιδιοτελής από διαφόρους διαπλεκόμενους στις χρηματοδοτήσεις όπως ο ΕΟΜΕΧ, που τονίζουν τάχα αθώα, πως καινοτομία «Αποτελεί διαδικασία εφαρμογής και διαχείρισης μιας νέας ιδέας ή εφεύρεσης. Για το λόγο αυτό, δεν πρέπει να ταυτίζεται με τη νέα ιδέα ή εφεύρεση.»

Η σπουδή αυτή, του να κάνουν τώρα αυτού του είδους τις παρατηρήσεις κάποιοι κύκλοι, κρύβει από πίσω την αλήθεια, πως αν δοθεί πραγματικά σημασία στο Νέο από τις διαδικασίες αντικειμενικής αξιολόγησης π.χ. του Νέου Επενδυτικού Νόμου, που αποδεικνύετε και καταγράφεται από τον ΟΟΣΑ με τις Τριαδικές Πατέντες και τα Ευρωπαϊκά Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας, θα περιοριστή η δυνατότητα λαμογιάς ραγδαία, μιας και μια Ευρωπαϊκή Εφεύρεση είναι εξαιρετικά δύσκολο να γίνει λάφυρο και να την εκμεταλλευτεί ο οποιοδήποτε πονηρός…

Η εκ’ του πονηρού προσπάθεια απομείωσης της αξίας της εφεύρεσης στην αλυσίδα της καινοτομίας και η αποδόμηση της έννοιας του Νέου από διαφόρους καλοθελητές, έτσι ώστε Νέο, να είναι ακόμα και η αναδιοργάνωση της βιτρίνας ενός φούρνου ή μιας τουριστικής μονάδας (εγχειρίδιο περί καινοτομίας, του ΕΟΜΕΧ) ούτως ώστε να ονομάζετε "καινοτομία", να επιδοτείτε και να χαίρει σειράς κινήτρων, μας έφερε εδώ που είμαστε ως χώρα.

Ο ΟΟΣΑ, σας αρέσει δεν σας αρέσει κύριοι, μετρά την καινοτομία μετρώντας τις εφευρέσεις μας και την διάχυση τους στην οικονομία. Με μια πατέντα ανα 1,2 εκ. κατοίκους και με 5 φορές (ναι χ5!!!) πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ η αιμορραγία των εφευρέσεων μας στο εξωτερικό με κατοχυρώσεις Ελλήνων για λογαριασμό πολυεθνικών δεν μας βγάζει πουθενά…

Οι δυο τελευταίες εκθέσεις του ΟΟΣΑ:

Δείτε το ιστόγραμμα "Patents with foreign co-inventors", "Triadic patents", "Venture Capital", "% GERD financed from abroad"

OECD Science, Technology and Industry Outlook 2010

OECD Science, Technology and Industry Outlook 2008

Δεν λέω πως πρέπει να μην βοηθούμε τον φούρναρη, τον αγρότη, τον βιοτέχνη, ή τον νησιώτη με το 85% των πόρων…! αλλά αυτό το 15% που περισσεύει από το φαγοπότι, πρέπει να πηγαίνει εκεί που πρέπει, επιτέλους!!!

Στην χώρα μας, δεν παράγουμε παραπάνω από 12 - 16 προϊοντικές Ευρωπαϊκές Εφευρέσεις τον χρόνο… ελάχιστες δηλαδή… επιπλέον όλες έχουν ονοματεπώνυμο και περιγραφή του αντικείμενου διεθνώς δημοσιευμένο και σε κοινή θέα...! τι θα παθαίναμε αν διαθέταμε με το 0,0005% του ΕΣΠΑ σε αυτές? Αμάν με αυτή την κατσικά του γείτονα σε αυτή την χώρα…!!!

Αν λέμε σιγά, τι το νέο παρουσίασε η Apple με το iPhone; λ.χ., μας διαφεύγει πως στο εσωτερικό του το iPhone δεν κρύβει, ούτε μια, ούτε δυο παγκόσμιες εφευρέσεις, αλλά μερικές δεκάδες… που είτε ανήκουν στην Apple είτε της αγόρασε πληρώντας αδρά και σίγουρα πολλαπλάσια χρήματα από όσο της κόστισε η ανάπτυξη του προϊόντος και η αρχική προώθηση στην αγορά…

Η εφευρετικότητα και οι εφευρέσεις και ιδιαιτέρα οι Ευρωπαϊκές, αποτελούν το μέγιστο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα αυτής της χώρας.

Το Coralia, το Blind type και τόσες άλλες επιτυχίες των Ελλήνων στο εξωτερικό, είχαν και έχουν, ΟΛΕΣ!!!, ως αντικείμενο συναλλαγής μια διεθνή εφεύρεση από πίσω.

Η εφευρετικότητα και η αναγωγή της ως μέγιστο ζητούμενο στην αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης της χώρας μας, αποτελεί μονόδρομο.

Η εφευρετικότητα του λαού μας είναι το ακαταμάχητο όπλο των Ελλήνων, ακόμα και από την αρχαιότητα, καιρός μας είναι να το χρησιμοποιήσουμε.

Άντε πάλι… ακόμα ένας εν’ δυνάμει αιρετικός προβληματισμός…

Ένα σχόλιο για την επιχειρηματικότητα, την κοινωνική δικτύωση και τις ανταλλαγές ιδεών σε events, όπως αυτό της Microsoft, το Strategy…

Ας κάνουμε μια υπόθεση εργασίας,

Ας πούμε πως τα παιδιά του Blindtype είχαν έρθει σε αυτό το meeting, το Strategy του Microsoft Innovation Center και πράγματι περιέγραφαν την ιδέα τους και κάποιοι ενδιαφέρονταν… μεταξύ άλλων έτσι για chat και μπύρα… επί της ουσίας, τίποτα το σοβαρό… που να τους δώσει χρήματα, να υλοποιήσουν…

Όλοι χαρούμενοι, φεύγουν… και περνούν οι μήνες… χωρίς τίποτα το σημαντικό να συμβαίνει στην ζωή τους…

Έτσι, φαινομενικά εντελώς τυχαία, μια μέρα μετά από έξι μήνες, η Microsoft ανακοινώνει στο καινούργιο λογισμικό για κινητά τηλεφωνά που πρόκειται να βγάλει, ένα εξαιρετικά καινοτόμο σύστημα πληκτρολόγησης… που κατά διαβολική σύμπτωση μοιάζει εξαιρετικά με αυτό των παιδιών της Blindtype…

Όλοι θα πιστέψουν πως ήταν απλός μια σύμπτωση… πως, τι να κάνουμε είναι πιο λαμπροί εφευρέτες στην Microsoft από ότι είμαστε στην Ελλάδα, εμείς οι υπόλοιποι ιθαγενείς…

Στην πραγματικότητα, στο παραπάνω event, υπήρχε ένας άνθρωπος με διαφορετική ατζέντα από τους υπολοίπους… ένας άγνωστος μεταξύ, αγνώστων… βλέπετε αρκεί ένας… η δουλειά του ήταν να κλέβει ιδέες, όχι μικρές, αλλά μεγάλες… αυτές που αλλάζουν τον κόσμο…

Ευτυχώς τα παραπάνω είναι απλός μια υποθετική σκέψη… τα παιδιά του Βlindtype δεν ήρθαν στο event και αντ’ αυτού κατοχύρωσαν με διεθνή διπλώματα ευρεσιτεχνίας την ιδέα τους, πριν καν ανοίξουν το στόμα τους και μιλήσουν στον οποιοδήποτε…

Έτσι γονάτισε ο γίγαντας που λέγετε Google, βλέπετε, αναγκάστηκε να το κάνει, γιατί δεν θα ήθελε να καταλήξει και αυτή η ΕΦΕΥΡΕΣΗ στα χέρια του Steve Jobs λ.χ…. Και πλήρωσε… αδρά… και έτσι όλοι εμείς ασχολούμαστε μαζί τους…

Ναι, μπορεί να μην σας αρέσει η λέξη, αλλά το Βlindtype είναι εφεύρεση και τα παιδιά είναι φυσικά ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ και μάλιστα λαμπροί, από το είδος που αλλάζει τον κόσμο…

Διπλά ευτυχώς λοιπόν, γιατί αν συνέβαινε το παραπάνω υποθετικό σενάριο, σήμερα δεν θα τους ήξερε ούτε η μάνα τους και απλός θα ήταν οι τρελοί του χωριού, που θα προσπαθούσαν να μας πείσουν πως αυτή η επανάσταση, που όλοι παραμιλούν, είναι δικιά τους ιδέα…

Να θυμάστε, πάντα, «το έξυπνο πουλί από την μύτη πιάνεται…»

Όταν φτιάχνουμε πράγματα που προϋπάρχουν χρόνια, τότε το Open Source και άλλα τέτοια τρυφερά, ομαδικά και αγαπησιάρικα είναι καλά… όταν μιλάμε για cutting edge technology, τότε τα στόματα πρέπει να είναι ερμητικά κλειστά και μακριά από τέτοιου είδους events, που μοιάζουν φαινομενικά αγνά, αγαθά και άσπιλα…

Στην πραγματικότητα όλοι οι συμμετέχοντες καθόντουσαν μέσα στο στόμα του λύκου… και συζήταγαν αν είναι λίγο ανάλατοι και αν θα πονέσει η κοιλίτσα του… αν θα τους καταπιεί έτσι αμάσητους…

Μιας και μιλάμε για στρατηγική… εσείς όταν τρέχετε σε έναν αγώνα π.χ. ιστιοπλοΐας λέτε στους συναγωνιστές σας τις τεχνικές που χρησιμοποιείται για να τους κερδίζεται, στις ρεγκάτες?

Τελικά έχουμε κατανόηση την έννοια των λέξεων? Ας πούμε του τι σημαίνει η λέξη «ανταγωνιστικότητα»…

Στο event ήταν και ένας μελισσοκόμος, που έψαχνε πως θα φτιάξει το web shop του, για να πουλά το μέλι του… από τους παρευρισκόμενους στηλιτεύτηκε σαν άσχετος με το πνεύμα του event…

Από την απελπισία μας, έχουμε χάσει τα αυγά και τα πασχάλια… ο μόνος που τελικά έκανε πραγματικά την δουλειά του εκεί μέσα, ήταν ο μελισσοκόμος…

Ένας εν’ δυνάμει αιρετικός προβληματισμός…

Ένα κείμενο που κατέθεσα στην δημόσια διαβούλευση του Υπουργείου παιδείας για το «Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενίσχυση της Έρευνας, της Τεχνολογικής Ανάπτυξης και της Καινοτομίας»

Αν η αναζήτηση της οικονομικής ευημερίας μας ωθεί στην φαινομενικά αβίαστη παραδοχή-αξίωμα, πως αυτή γεννάτε κατά μέγιστο βαθμό από την σύνδεση της επιχειρηματικότητας με την δημόσια ιδρυματοποιημένη έρευνα που παράγει νέα γνώση, τότε κατά την ταπεινή μου γνώμη αυτό αποτελεί μια επικίνδυνη και αναχρονιστική παραδοχή, που μπορεί να έχει τις ρίζες της σε δυο εκδοχές, ή στην απλή αναπαραγωγή στερεοτύπων ή στην συντεχνιακή λογική μιας κάστας ανθρώπων που προσδοκούν να αναδειχτούν ως μοναδικοί σωτήρες, σε ένα πρόβλημα που λίγο έχει πραγματικά να κάνει με την αυτή καθαυτή την παράγωγη της νέας γνώσης, αλλά περισσότερο με την ανάλυση των πρακτικών αναγκών της παγκόσμιας αγοράς, της βέλτιστης εφαρμογής και εμπορικής προώθησης νέων ιδεών που δεν προκύπτουν απαραίτητα πάντα από την νέα γνώση, αλλά από την ανάγκη επίλυσης πρακτικών προβλημάτων.

Μήπως ένας από τους βασικούς λόγους της αποτυχίας της Στρατηγικής της Λισσαβόνας πηγάζει από την λογική της αναγωγής της δημοσίας ιδρυματοποιημένης έρευνας ως την μεγίστη ιερή αγελάδα που θα παράγει την πρώτη ύλη, την νέα γνώση δηλαδή, που από αυτήν θα γεννηθούν οι νέες ιδέες που τελικά θα προκαλέσουν την οικονομική ευημερία;

Μήπως η έρευνα και η καινοτομία είναι δυο διαφορετικά πράγματα, αλληλοσυσχετιζόμενα μεν, αλλά όχι πάντα αλληλοεξαρτώμενα;

Για να δούμε… Αν ο στόχος μας λοιπόν είναι, τα απτά οικονομικά αποτελέσματα και η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας, τότε…

«Καινοτομία» τι είναι αυτό;

Η νέα και πρωτοποριακή ιδέα άμεσα υλοποιούμενη με απτά αποτελέσματα.

Ο ορισμός της καινοτομίας wikipedia...

Η έμφαση δίνεται, ή στην διαδικασία εμπορευματοποίησης του προϊόντος/υπηρεσίας ή στο επιτυχές αποτέλεσμα της δράσης οικονομικό ή κοινωνικό. Προκύπτει λοιπόν πως καινοτομία δεν είναι η νέα και πρωτοπόρος ιδέα, αλλά ο συνδυασμός της επιτυχούς αξιοποίησης αυτής, στην αγορά.

Άρα η καινοτομία δεν είναι κάτι αναμενόμενο, ούτε προβλέψιμο όταν έχουμε μια νέα ιδέα, αλλά εξαρτάται από την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της στην αγορά. Η καινοτομία λοιπόν είναι εξαρτημένη από την επιχειρηματική δεινότητα και αριστεία που θα επιδείξουν αυτοί που θα επιχειρήσουν να την εισάγουν στην αγορά.

Μήπως τότε, αντί για την λέξη «καινοτομία» πρέπει να χρησιμοποιούμε την φράση «νέες ιδέες»; Είναι άραγε δόκιμο; Πότε μια ιδέα είναι ΝΕΑ;

Κατά τον ΟΟΣΑ μια ιδέα είναι NEA όταν έχει διεθνές δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και έχει πιστοποιημένο διεθνώς το ΝΕΟ.

Άρα, με απλά λόγια, όταν αποτελεί εφεύρεση.

Γιατί λοιπόν ενώ αναφερόμαστε στο στρατηγικό σχέδιο σε νέες ιδέες δεν λέμε απλά εφευρέσεις;

Ποιοι παράγουν εφευρέσεις λοιπόν; Οι Ερευνητές ή οι Εφευρέτες;

Ποιοί είναι οι Ερευνητές;

Σύμφωνα με τον νόμο 2919/2001, ερευνητές είναι απαραίτητα κάτοχοι διδακτορικού τίτλου και στο δημόσιο χωρίζονται σε βαθμίδες Α’, Β’, Γ’ και Δ’ (δόκιμους). Είναι κριτήριο εξαιρετικά υψηλής βαρύτητας για να ανελιχτούν σε βαθμίδα Α’ ή Β’ η κατοχή διεθνούς διπλώματος ευρεσιτεχνίας, όμως δεν είναι και απαραίτητο, μιας και αρκούν απλές δημοσιεύσεις για την ανέλιξη αυτή.

Αν ψάξετε στις βάσεις δεδομένων του Ευρωπαϊκού Γραφείου Ευρεσιτεχνιών στις κατοχυρώσεις από το 2000 μέχρι σήμερα, θα παρατηρήσετε πως πάνω από το 85% των Ευρωπαϊκών Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας που έχουν κατοχυρωθεί από Έλληνες ΔΕΝ προέρχονται από ερευνητές ή δημόσια ερευνητικά κέντρα, αλλά από απλούς εφευρέτες που μπορεί και να ΜΗΝ είναι καν απόφοιτοι ανώτατης σχολής…

Εφευρέσεις λοιπόν, παράγουν οι άνθρωποι που είναι δημιουργικοί, που εντοπίζουν ένα πρακτικό πρόβλημα και εφευρίσκουν μια πρωτόγνωρη και αναπάντεχη λύση. Οι εφευρέτες λοιπόν παράγουν νέες ιδέες κατά μέγιστο βαθμό, αυτό είναι αυταπόδεικτο ακόμα και σε προηγμένες χώρες στην καινοτομία όπως η Φιλανδία το μερίδιο των δημοσίων ερευνητικών ιδρυμάτων στην παραγωγή εφευρέσεων είναι της ίδιας τάξης με αυτό της Ελλάδας. Επιπλέον οι εφευρέτες αποδίδουν στην χώρα και το μέγιστο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που μόνο ένα διεθνές δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μπορεί να εξασφάλιση, πλεονέκτημα που καταγράφετε από όλες της κατατάξεις ανταγωνιστικότητας και τον ΟΟΣΑ σαν κορυφαίο μετρήσιμο μέγεθος στις εκροές καινοτομίας.

Ο Πετζετακης την δεκαετία του 60’ με μια απλή ιδέα, που προέκυψε όταν παρατήρησε το μηχάνημα που παρήγαγε τους σωλήνες αρδεύσεις, λόγο ενός χαλασμένου ιμάντα δημιουργούνταν δακτύλιοι στους σωλήνες που δεν τους επέτρεπαν να τσακίζουν όταν απλώνονταν στο έδαφος, την κατοχύρωσε διεθνώς και έγινε πολυεθνική…

Οι Φινλανδοί, διαβάστε πως ένα εργαλείο που δένει αγκίστρια σε πετονιές έδωσε υψηλής προστιθεμένης άξιας εξαγωγικό τζίρο εκατομμυρίων…

Κλικ για μαθήματα επιχειρηματικότητας από την Φινλανδία...

Απλές ιδέες που λύνουν απλά πρακτικά προβλήματα, όπως αυτό που έλυσε ένα νέο παιδί 27 ετών από την Θεσσαλονίκη, που κατοχύρωσε διεθνώς την μετατροπή του νερού που πηγαίνει στο καζανάκι της τουαλέτας, από HO2 σε ΗΟ3 (την υπεροξυγόνωση του νερού) και έτσι έλυσε το πρόβλημα της μόλυνσης του περιβάλλοντος από τα χημικά που μέχρι σήμερα ήταν απαραίτητα για την απολύμανση της λεκάνης… είναι ένας απόφοιτος ιδιωτικού ΙΕΚ με σπουδές στο μάρκετινγκ…

Η βασική διαφορά ενός εφευρέτη από ένα ερευνητή, είναι πως ο εφευρέτης στοχεύει και προσδοκά πάντα οικονομικό αποτέλεσμα, ενώ ο ερευνητής μπορεί απλός να θέλει να κάνει μια επιστημονική ανακάλυψη, που βάση νομού δεν κατοχυρώνετε άρα δεν μπορεί να προσδώσει στην χώρα απτό οικονομικό αποτέλεσμα.

Έρευνα, βασική ή εφαρμοσμένη, ιδρυματοποιημένη η ελεύθερη;

Απλές ιδέες ή επιστημονικά επιτεύγματα;

Όλα είναι χρήσιμα, απλός αν ο στόχος είναι το οικονομικό αποτέλεσμα, η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα, το βάρος πρέπει να πέσει στην ανάδειξη της εφευρετικότητας όλων, καθηγητών, ερευνητών και απλών καθημερινών ανθρώπων…

Η γνώση και η καινοτομία, ποία η σχέση τους;

Η σχέση τους είναι άρρηκτη, είναι άμεση… αλλά με ποια έννοια, γνώση; Μα φυσικά, με την εκπαιδευτική, όχι την γνώση που προκύπτει από την βασική έρευνα… Η γνώση και δει η ευρεία γνώση, επιτρέπει να ανεδείχθη η εφευρετικότητα ενός ατόμου, ιδιαίτερα αν το εκπαιδευτικό σύστημα την έχει ενισχύσει με την συνδυαστική σκέψη, τότε έχουμε ένα εκρηκτικό μείγμα γνώσης και εκπαίδευσης.

Σε καμία όμως περίπτωση να μην συγχέουμε την εκπαιδευτική γνώση με την ερευνητική γνώση.

Όπως ανέφερα και ποιο πριν, η επιστημονικές ανακαλύψεις βάση νόμου ΔΕΝ κατοχυρώνονται.

Η ανταγωνιστικότητα, η ιδιοτέλεια, η διάχυση της γνώσης, η αγορά και οι νέες ιδέες.

Η έννοια της ανταγωνιστικότητας είναι συνυφασμένη με την ιδιοτέλεια, ανταγωνιστικός είναι κάποιος που θέλει να τρέξει σε ένα αγώνα και να τον κερδίσει αυτός και μόνον αυτός, να πάρει το τρόπαιο και να είναι ο πρωταθλητής.

Άρα αν η καινοτομία είναι το τρόπαιο και ο στίβος η αγορά, γιατί κάποιος να θέλει να μοιραστεί τις νέες ιδέες του ή να διαχύσει στους ανταγωνιστές του τις γνώσεις του;

Η συνεργασίες με άλλα ερευνητικά προγράμματα και η χρηματοδότηση ερευνάς για λογαριασμό άλλων χωρών, μας απομυζά ανθρώπινους πόρους και μας κατεβάζει κλίμακες στην εξωστρεφή ανταγωνιστικότητα μας, μιας και χαρίζει έναντι πινακίου φακής εν δυνάμει χρήσιμα αποτελέσματα έρευνας, σε δυνάμεις που όταν θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου θα μας τις πουλήσουν πίσω, ζητώντας υπερτίμημα γι’ αυτό που τους χαρίσαμε.

Άρα η ανταγωνιστικότητα και τα πνευματικά δικαιώματα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα μιας και όλο το οικονομικό οικοδόμημα της παγκόσμιας αγοράς βασίζετε αμιγώς και καθ’ ολοκληρίαν στην ιδιοτέλεια.

Πως λοιπόν εμείς σχεδιάζουμε ένα στρατηγικό σχέδιο βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας μας με χαρακτηριστικά ανιδιοτέλειας ως προς τις άλλες χώρες, όταν αυτές απέναντι μας είναι μόνο ιδιοτελείς;

Για ποια ανταγωνιστικότητα μιλάμε; Την εσωστρεφή ή την εξωστρεφή;

Μήπως στον πανικό μας να βρούμε πόρους για να δικαιολογήσουμε την θέση μας, σκαρφιζόμαστε τρόπους που θα μας δώσουν για μια ακόμα φορά την δυνατότητα να εκμεταλλευόμαστε δημόσιες εγκαταστάσεις και υποδομές, για να παράγουμε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για λογαριασμό των ανταγωνιστών μας;

Τι σχέση έχουν οι επιχειρήσεις με την ΓΓΕΤ;

Οι επιχειρήσεις μιας και είναι ιδιοτελείς οργανισμοί (για τους γνωστούς λόγους) από την φύση τους δεν μπορούν να συνεργαστούν εύκολα με ερευνητές και ερευνητικά κέντρα. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα που δεν έχουμε μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις που θα είχαν ανάγκη κάτι τέτοιο, λόγο της δυσκινησίας που παρουσιάζουν, όπως στην Αμερική και την Ιαπωνία ή την Γερμάνια, έτσι είναι εξαιρετικά δύσκολο ένας ερευνητής (εφευρέτης/ερευνητής) να βρει συνέργεια στην επιχειρηματική κοινότητα για κάτι που κατοχύρωσε. Από την άλλη μεριά η ΓΓΕΤ είναι εξαιρετικά μακριά από τις επιχειρήσεις, ώστε αυτές φτάσουν στο σημείο να ζητήσουν την συνεργασία της για κάποιο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν, αυτό είναι αυταπόδεικτο με την αποτυχία του προγράμματος “κουπόνια καινοτομίας”…

Τελικά μήπως η ΓΓΕΤ πρέπει να ασχολείται μόνο, με τα του οίκου της;

Δηλαδή να μετονομαστεί σε Γενική Γραμματεία Δημόσιων Ιδρυμάτων Ερευνάς;

Το κείμενο προς διαβούλευση στο opengov.gr

Οι Έλληνες το είπαμε πρώτοι… «ο τολμών νικά»!

Όλα αυτά τα χρόνια η ανάπτυξη στην χώρα μας, ως γνωστών, στηρίχτηκε στην κατανάλωση και στις δημόσιες δαπάνες. Όμως τα δανεικά τελείωσαν, δεν μπορούμε πλέον να συνεχίσουμε να καταναλώνουμε άκρατα όπως στο παρελθόν.

Δυστυχώς ο παραδοσιακοί πυλώνες της Ελληνικής οικονομίας, το εμπόριο, ο τραπεζικός τομέας και οι κατασκευές δεν μπορούν πλέον να είναι οι μοχλοί της ανάπτυξης, μιας και δεν υπάρχει πηγή νέου χρήματος στην παρούσα κατάσταση εφόσον ο δανεισμός από τις αγορές έχει οριστικά παγώσει.

Ο Τουρισμός μπορεί να είναι μια πηγή νέου χρήματος, αλλά στα στατιστικά στοιχεία που έχουμε διαθέσιμα για την τελευταία δεκαετία είναι ορατά έντονα σημάδια κορεσμού. Το ίδιο συμβαίνει και με την αγροτική παραγωγή και τις εξαγωγές. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που μπορούν να γίνουν εξωστρεφής (αν δεν είναι ήδη) ανέρχεται περίπου στο 12% του συνόλου. Από αυτές τις επιχειρήσεις μόνο το 0,5% μπορεί να εξάγει εν’ δυνάμει προϊόντα υψηλής προστιθεμένης άξιας με περιθώρια κέρδους της τάξης του 60%, έτσι ώστε να εισρεύσει νέος πλούτος στην χώρα μας.

Είναι λογικό το ΕΒΕΑ να ζητά την αποπομπή του μνημονίου και όλων των μέτρων που καταπιέζουν την κατανάλωση, γιατί όποια στήριξη και αν παρέχει η πολιτεία σε ένα κλάδο (πλην των βιοτεχνιών) που βασίζεται στην κατανάλωση, γνωρίζουν και οι ίδιοι πως δεν θα είναι αρκετή.

Βρισκόμαστε λοιπόν σε ένα κομβικό σημείο στην ιστορία μας. Πρέπει να διαλέξουμε το που θα βάλουμε τα τελευταία μας πολεμοφόδια. Εμείς προτείνουμε το αυτονόητο, πρέπει επιτέλους να επενδύσουμε στις ιδέες μας έτσι ώστε αξιοποιώντας τες να παράγουμε καινοτομία, αυτή με την σειρά της θα μας δώσει το πολυπόθητο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και μέσω της εξωστρέφειας θα έρθει ο πλούτος στην χώρα και θα αναγεννηθεί η κατανάλωση. Κατανοούμε πως αυτή η διαδικασία ακούγετε μακρόπνοη αλλά δυστυχώς, είναι η γνώμη μας πως, είναι μονόδρομος.

Δεν λέμε να μην στηριχτούν οι υπόλοιπες δυνάμεις της οικονομίας, απλός πιστεύουμε πως ένα ποσοστό της ενέργειας μας πρέπει να κατευθυνθεί επιτέλους στην αξιοποίηση των ιδεών μας. Πιστεύουμε πως αν οι παρεμβάσεις γίνουν σωστά και μαζικά θα αποδώσουν σε βάθος τριετίας σημαντικά αποτελέσματα και θα ανατάξουν την οικονομία συνολικά.

Οι Έλληνες είμαστε εφευρετικός λαός, αυτό είναι αυταπόδεικτο, ακόμα και από τα τελευταία στοιχεία του ΟΟΣΑ για την καινοτομία και την τεχνολογία, κατέχουμε την πρώτη θέση σε παραγωγή τεχνογνωσίας για λογαριασμό άλλων χωρών, ενώ ταυτόχρονα το οξύμωρο είναι, πως είμαστε η τελευταία χώρα στην αξιοποίηση της γνώσης που παράγουμε, είναι ενδεικτικό πως στο γράφημα του ΟΟΣΑ, οι θεσμοί παροχής κεφαλαίου υψηλού ρίσκου και η παραγωγή διεθνών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας είναι σχεδόν στο απόλυτο μηδέν.

Ξέρετε οι ιδέες δεν παράγονται από ερευνητικά εργαστήρια μόνο, στην πραγματικότητα κατά 80% παράγονται από ιδιώτες εύστροφους δημιουργούς που στην προσπάθεια τους να λύσουν ένα πρακτικό πρόβλημα δημιουργούν μια νέα εφεύρεση.

Πρέπει να δημιουργήσουμε τους μηχανισμούς που θα «αρπάζουν» αυτές τις ιδέες και θα της αξιοποιούν στην διεθνή αγορά και να μην περιοριζόμαστε στην ακαδημαϊκή κοινότητα αποκλειστικά, με την προσμονή να προέρθει από εκεί η ανάπτυξη και οι νέες ιδέες.

Η ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα είναι μικρό μέρος της πυραμίδας που λέγετε καινοτομία, τα στοιχεία που αποτελούν την ιδία την πυραμίδα της καινοτομίας θα τα βρούμε κατά μεγάλη πλειοψηφία μόνον έξω από την ακαδημαϊκή κοινότητα. Την καινοτομία που αλλάζει την οικονομία μιας χώρας την παράγουν η εφευρετικότητα, η επιχειρηματικότητα και η εξωστρέφεια.

Χρειαζόμαστε ένα σύστημα/μηχανισμό που από την μια μεριά θα μπαίνουν ακατέργαστες ιδέες, νέες ιδέες, δημιουργικότητα, επιχειρηματικότητα και από την άλλη θα βγαίνει εξωστρεφής καινοτομία. Ένα τέτοιο σύστημα, που θα εκμεταλλεύεται υπάρχουσες υποδομές, μαζικό, ανοικτό σε όλους, με αρχικά κεφάλαια από την πολιτεία, θα δημιουργήσει υπεραξίες τέτοιας κλίμακας που θα ανατρέψουν σταδιακά την επενδυτική ατολμία της κεφαλαιακής βάσης της χωράς, σε μια οικονομία φιλική προς τις επενδύσεις της καινοτομικής εξωστρεφούς επιχειρηματικότητας, με πολλές νέες θέσεις εργασίας, υψηλές αμοιβές, βασισμένες στην παραγωγή και όχι στην κατανάλωση και τον δανεισμό.

Έξαλλου οι Έλληνες το είπαμε πρώτοι… «ο τολμών νικά»!