Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα εξωστρέφεια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα εξωστρέφεια. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 23 Μαρτίου 2014

How we can drive innovative entrepreneurship in Greece, the next step.

This text is a response to Spiro Kapetanakis urge to discuss about the Greek Startup Ecosystem...

Having heavily involved in the researching and drafting proposals about the Greek and European innovative entrepreneurship I esteem your initiative to start a discussion about how we going to go a step further.

In Greece we are heading to the wrong way. We have to understand that Startups create an Ecosystem and NOT the vice versa. A Startup is driven by selling a product or a service (I will use for both the term “Product” hereafter). Thus an ecosystem is created when lots of Startups have a Product to sell.

Alone, Services and Events, around Startups, aren't consisting a sustainable Ecosystem.

The Product of Startups sold, is what makes an Ecosystem sustainable. The Product of Startups sold, is what attracts investors in the long run. The Product of Startups sold, is what makes an Ecosystem to thrive…

In Greece we first finance (or establish) the “Ecosystem” and then we seek how to finance the Product sold from Startups. That’s WRONG.

We have to first find the means to finance Startups that will produce sellable Product and then the Ecosystem will naturally be evolved from the needs of said Startups.

The only Ecosystem that is meaningful to “fix” is the institutions that affect the natural evolution of Startups. And on that as OESYNE we have done numerous of interventions from taxation, to second chance law, to insurance problem, patent system and more… Apart from institutional fixes, all the rest is just financing of Seed and specifically, how we steer public funds to Seed investing. But allow me to be more specific with numbers.

Having assessed data the last couple of years from EBAN, EVCA, Eurostat, Finland, Estonia, Germany, Israel, UK, US and our country, I was very happy that saw Endeavor Greece to make such a study. So I called them to drill deeper in their data and see what exactly have found and how that correlates with all other data available to me.

Some definitions, for us as Young Entrepreneurs of Greece for the Greek environment, we consider a first investment in Pre Seed funding at < 20.000€ and in Seed < 300.000€. A Startup investment is a first investment of < 1.500.000€. Any second investment above Seed classification for us is a Series A investment.

Out of the 144 startups that they have found in 2013 only 16 have got funding from a third party falling in the Seed classification and 4 in the Startup class, we also had about 12 Series A class, 93,4% of the Seed investors where the Jeremy Funds and the rest Angels.

That’s the good news. And now, the bad...

In 2013 we had < 2,5mil€ in Seed investment capital disposed to Startups, out of the 70mil€ that rests' in the Jeremy Funds until mid 2015.

Our projections show that in the next 1,5 years that the Jeremy program will be in the investment phase we going to see a total of another 20-25 Seed investments. That’s a use of just 8mil€ in Seed from the ESPA money that was disposed to Jeremy funds back in 2011 and represents the 16% of the 49mil€ invested by the taxpayer.

We estimate that Jeremy Funds have received about 800 Unique Funding Applications (UFA), that’s a 2% Application Success Ratio (ASR), a typical worldwide number for VC’s.

And now the ugly…

Our projections show a vertical decline in Unique Funding Applications if the Application Success Ratio rate of Seed funding won’t move from 2% that is today, to 20%-30% …

Today and in the foreseeable future we see in Greece 1,6 Seed Investments per million capita (1,6 Seeds/milCap), whereas the average in all other countries we have study is about 20 to 40 times higher. In example, in Estonia the number is 30 Seeds/milCap while ASR is well above 30%, with half the UFA ratio than we have in Greece... that’s because of a vibrant Angels community… And a vibrant Angels community is a matter of Investment Culture, something that we lacking in Greece...

To return back to the Ecosystem, its worldwide well known that the catalyst in the creation of a Startup Ecosystem is the Initial Public Funding that sparks the evolution. It’s evident that the Jeremy Funds, which follow the Israeli Yozma successful model (losses shared with public, wins goes to the private investors) with 70% public funding, have gave a huge boost in the process of the evolution of the Greek Startup Ecosystem.

It’s also all over the world well known that the real catalyst of the process is the number of Seed investments. If we aggregate the total Public Funds directed in Seed investments and the Public Funds directed to the Supportive Ecosystem around startups we will witness a very funny picture.

As taxpayers we have invested more than 80mil€ to the Supportive Ecosystem (27mil€ Athina project, alone!) while on the same time we will invest until 2015 8mil€ in Seed for Startups that will create and sell Product. That’s a ratio 10/1…!!!

As an indication of the numbers, for the renovation of just one plaza, the Freedom Square in the Municipality of Koridalos, us, as taxpayers, we have invested 10.180.610,75€ (Diavgeia Β4ΩΦΝ-Ξ4Ο)…!!!

In conclusion we have three issues.
  1. The “Ecosystem” sees Young Entrepreneurs and Startups as clients… Therefore the “Ecosystem” lobbying the government and succeeds in getting tenfold more public money than Startups themselves… Both, seeing a business opportunity in Supporting Startups and in the same time lobbying to get public funds for doing that, is a typical old school Greek business model…
  2. Jeremy Funds and in general VC schemes, are NOT *efficient* mechanisms to supply Seed finance, because the mechanics behind them DO NOT justify more ASR than 2%... and that’s a worldwide norm. So to get the levels needed to create a critical mass of Startups with Product and get the aim of 30 Seeds/milCap annually, given the fact of 2% ASR, we have to push 1,1 Billion € taxpayers money to Jeremy Funds and hope that we will get the target of 900 Seeds in 3 years… Ohh… and to happen that and considering the ASR of 2% that Greek Jeremy Funds show, we have to push our Young generation of Startupers to make 45.000 unique applications in three years…!!!
  3. With the “success” of Jeremy Funds, now we have enough evidence that Greek Angels are just the exclusion that proves the norm… There are NO sufficient numbers of Angels to assist the Ecosystem to even lift from the 1,6 Seeds/milCap that it is today with Jeremy Funds.
It’s easily understandable that if it wasn’t these limited Seed investments the last couple of years, today we wouldn’t have an article in Time Magazine talking about Greek Startups…

More over, it’s easily understandable that the numbers do not make any logic and there is no way out, unless we realize the challenges ahead of us…

So what we should do?

As Federation of Hellenic Associations of Young Entrepreneurs we have concluded that we need a new mechanism designed by Greeks for Greeks to mobilize our human capital and resources in a way that will catalyze the Greek Startup Ecosystem.

Our proposal is well known to almost everyone. It’s the iDea Framework mechanism. An iDea Fund managed by ETEAN or TANEO with 24 mil€ per year invested for 5 years (a sum of 120mil€) will return 900 Seeds in 3 years, thus we will get the target of 30 Seeds/ milCap.

What iDea does differently is that it effectively decouples the risk aversive VC’s and Angels from the startupers, thus allows’ startupers to, controllably, drive ASR ratio above 30% without Vc's and Angels… keeping in the same time the market driven character of the whole process, thus the public bureaucracy is in-existent in the model…

What iDea really does is:

Puts' Startupers in the driving seat of the Ecosystem. And that's what we need!

Moreover in 8 years, these 120mil€, will return earnings of 72mil€ so the long term public investment will not exceed the 48mil€. The funny thing is that the public investment in the current Jeremy Funds was already 49mil€…

What we say with iDea is that the Products created from Startups will attract the investors and that, will create the Ecosystem and not the vice versa…

So if we don’t realize that simple thing and don’t invest like there is no tomorrow in Seeds, we will loose the momentum and we will irreversible discourage our young generations of startupers indefinitely.

We have to get our egos down and take actions. We have done what we could do, StartingUP portal will soon be online, and it’s in our hands to make it work. Me as Vangelis and us, as OESYNE, we have done our share, its time for the community to engage.

StartingUP it’s not just our vision; it’s our chance to our collective survival.

Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου 2014

Δε Γκρικ ΣταρτΑπ Εκοσυστεμ...




Σύμβουλος Υπουργού: Ωραία, σας έχουμε δώσει 27.000.000 € για την υποστήριξη της επιχειρηματικότητας… Τα έχουμε όλα κύριοι, θερμοκοιτίδες, κατάρτιση, συμβούλους, μέντορινγκ, coaching… Όλοι πληρώνεστε μια χαρά από το κράτος και αδρά, θα έλεγα… Άντε να καινοτομήσουν τα startups τώρα! 

Τσιγκος: Ωραία, όπως τα έχουμε πει, ο τόπος, ο δήμος, τα επιμελητήρια, το ιστορικό κέντρο, συμβουλευτικές υπηρεσίες, η πολιτιστική κληρονομιά, κυψέλες, one stop shop, ο ορθός λόγος κτλ…

Startup: Χμμ... καλά όλα αυτά αλλά πρέπει να σκάψω την τρύπα, για να γίνει η δουλειά… και να καινοτομήσω…

Επιστημονικός Σύμβουλος:
Ωραία χρειάζεσαι ένα φτυάρι…

Υπεύθυνος ΚΕΚ: Σε έχουμε εκπαιδεύσει πολύ καλά στο σκάψιμο με φτυάρι…

Διευθυντής Θερμοκοιτίδας:
Έχουμε τόσο χώρο να αδειάσεις το χώμα.. όλα καλά…

Startup: Εεε… ξέρετε, χρειάζομαι ένα φτυάρι…

Business Coach: Δεν χρειάζεσαι τίποτα, lean startup δεν σου μάθαμε… σκάψε με τα πόδια…

Startup: Μα δεν μπορώ να σκάψω με τα πόδια…

Σύμβουλος επιχείρησης: Τότε σκάψε με τα χέρια…

Startup: Μα τόσα εκατομμύρια έχετε πάρει… ένα φτυάρι ρε παιδιά… να κάνουμε την δουλειά…

Mentor: Μην χάνεις την πίστη σου, προσπάθησε με τα νύχια… θα τα καταφέρεις…

Υπεύθυνος ΚΕΚ:
Έχουμε ένα μάθημα για σκάψιμο με τα νύχια ακριβώς ότι χρειάζεσαι... και επιδοτούμενο…!!!

Startup: Μα με τα νύχια? Πάτε καλά?…

Fund manager: Δεν χρειάζονται φτυάρια για να σκάψεις... μόνο να το θέλεις πολύ, αρκεί…

Startup: Μισό λεπτό να διαλογιστώ… μπας και ανοίξει η τρύπα με την θέληση μου για καινοτομία…



Και η ανάπτυξη θα έρθει μια μέρα... κάποτε... όταν θα πιάσει ο διαλογισμός του startpuper...



(Σημείωση: Οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα, πράγματα ή καταστάσεις, είναι εντελώς συμπτωματική)

Παρασκευή 4 Μαΐου 2012

Ανάπτυξη, όπως Άνοιξη...


Μακάρι η ανάπτυξη να ερχόταν όπως η άνοιξη, ή με την επίκληση της...

Λένε πως την φέρνουν οι ξένοι ή πως με τις μεταρρυθμίσεις, σαν φυσικό φαινόμενο, απλά θα συμβεί…

Μια υπόθεση εργασίας, ας πούμε πως ξαφνικά αύριο το πρωί με ένα μαγικό τρόπο όλα είχαν μεταρρυθμιστεί, εταιρεία σε μια μέρα, όλες οι άδειες αμέσως. Τι θα γινόταν;

Τα δεδομένα,

Το Τραπεζικό σύστημα παραδοσιακά χρηματοδοτούσε τις πιο ασφαλείς επενδύσεις όπως και όλοι οι υπόλοιποι Έλληνες επενδυτές, δηλαδή ότι περίεχε και ολίγη από τσιμέντο. Θα μου πείτε λογικό, αλλά…

Από το 2008, ούτε με ακίνητο προσημείωση δεν μπορείς να πάρεις επιχειρηματικό δάνειο αν δεν αποδείξεις πως δεν το έχεις ανάγκη. Μα τα ΕΣΠΑ θα πείτε, τόσα χρήματα; Αν ξέρεις από ΕΣΠΑ πρέπει πρώτα να έχεις όλα τα χρήματα μπροστά, να ολοκληρώσεις επιτυχώς και μετά να πάρεις το 40% άρα τα ίδια… Venture Capitals και επιχειρηματικοί Άγγελοι κτλ είναι άγνωστες λέξεις για την Ελλάδα…

Από τα στοιχεία της Eurostat και την κατανομή εισοδημάτων εύκολα διαπιστώνεις πως το 95% του πληθυσμού δεν έχει την δυνατότητα ούτε κατά διάνοια να αποδείξει πως δεν τα έχει ανάγκη… Άρα ακόμα και αν κάποιος θέλει να επιχειρήσει μάλλον δεν θα τα καταφέρει χωρίς χρήματα από το μπαούλο του πάππου… αν ο παππούς του είχε τέτοιο μπαούλο…

Όμως, βάση της υπόθεσης μας, τα προβλήματα είναι λυμένα δεν υπάρχουν γραφειοκρατικά εμπόδια, άρα μπορούν οι Έλληνες να καινοτομήσουν!

Χμμ, χωρίς χρήματα μάλλον κομματάκι δύσκολο… Άρα η μετατόπιση τόσων ανθρώπων από τον Νον Τράϊνταμπλε τομέα στον Τράϊνταμπλε (sic) όπως λεει και ο Αρίστος πως θα γίνει;

Κατά την λαϊκή παροιμία «με “εξαερώσεις” δεν βάφονται αυγά»… Άρα τι;

Παρατηρώντας τα προγράμματα όλων των κομμάτων διακρίνει κανείς την παντελή έλλειψη πρότασης, είναι σαν να μην υπάρχει πρόβλημα, οι Τράπεζες, επενδυτές, VCs  ξαφνικά θα κάνουν αυτό που δεν έκαναν τόσα χρόνια… νιρβάνα…

Συνομιλώντας απευθείας με τον κ. Ραϊχενμπαχ μου (μας) δήλωσε πως "δεν έχουν κανένα τρόπο να πείσουν τις τράπεζες να χρηματοδοτούν την καινοτόμο εξωστρεφή  επιχειρηματικότητα" αν και όπως μας τόνισε με στόμφο, "έχουν απόλυτη υποχρέωση να το κάνουν μιας και γ’αυτόν τον λόγο παίρνουν τα χρήματα των φορολογούμενων από την αναχρηματοδότηση"…  Χμμ… Πρόβλημα…

Άξαφνα το φως! Μα οι μεταρρυθμίσεις θα φέρουν τους ξένους, θα επενδύσουν και η Ελλάδα θα γίνει ένας παράδεισος Άμεσων Ξένων Επενδύσεων!

Η πιπίλα όλων… Και αναρωτιέμαι εγώ ο δύσμοιρος Έλλην νέος επιχειρηματίας, δημιουργός, βιοτέχνης, αγρότης κτλ. μα οι ξένοι για την ψυχή της μάνας τους θα κάνουν τις επενδύσεις; Τα κέρδη τους θα τα κρατήσουν στην χώρα; Οι αποκρατικοποιήσεις σε χέρια ξένων δεν θα πάνε; Τα κέρδη που θα πάνε; Μα έξω… που αλλού;

Και το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (ΙΤΣ); Το δεύτερο έλλειμμα από τα δίδυμα ελλείμματα της χώρας μας, αν το έχετε ακούσει…

Αυτό το έλλειμμα έχει πλέον το 2010, 2011 σταθεροποιηθεί, στο εξωφρενικό -10% κατ’ έτος αυτό σημαίνει πως η ιδιωτική οικονομία μας είναι απόλυτα εξαρτημένη από τον εξωτερικό δανεισμό, δωδέκατοι από τον πάτο σε σύνολο 192 χωρών…!

Αν δεν έχουμε θετικό ή έστω ισορροπημένο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (ΙΤΣ) ποιος θα δανείσει τον ιδιωτικό τομέα την επόμενη δεκαετία για τα επιπλέων που καταναλώνουμε αλλά δεν παράγουμε? Μέχρι τώρα δανείζονταν ο Δημόσιος τομέας, τα “έριχνε” στην αγορά και ισορροπούσαμε, τώρα χωρίς πρόσβαση στο δανεισμό από τις αγορές για πολλά χρόνια, τι θα κάνουμε?

Στο γράφημα από τα στοιχεία της ΤτΕ δείτε τί ποσοστό του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών προέρχεται από την εκροή κερδών ξένων επενδύσεων από το 2000 μέχρι σήμερα…


Όπως είναι ορατό στο διάγραμμα, από το 2012, το έλλειμμα μας θα αποτελείτε *μόνο* από καύσιμα και από εκροή κερδών των άμεσων ξένων επενδύσεων… (Είναι απίστευτο αλλά έχουμε ισοφαρίσει όλες τις άλλες εισαγωγές με τον τουρισμό και τις εξαγωγές…)

Οι επενδύσεις αυτές, κάθε χρόνο, διευρύνουν σταθερά το έλλειμμα μας με μέσο ρυθμό 17,5%/ετος!

Τα καύσιμα πες με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τις ΑΠΕ τα βελτιώνουμε, τους ξένους που θα αγοράσουν ότι πετά, κολυμπά, σκάβει και ότι τρέχει τι θα τους κάνουμε, θα τους διώξουμε;

Ένα παράδειγμα, η Vodafone Hellas το 2008 είχε επιστρέψει μέρισμα στους μετόχους της  (στην μητρική Vodafone), ύψους 1δις ευρώ! Αν σκεφτούμε πως το 2008 είχαμε έλλειμμα ΙΤΣ 15% του ΑΕΠ από όπου το 1/3 ήταν από την εκροή κερδών των άμεσων ξένων επενδύσεων ύψους 10,5δις, η πληρωμή μερίσματος της Vodafone μόνο ήταν το 1δις από αυτά!

Μια εταιρεία, μόνο, αφαίρεσε από την Ελληνική αγορά ρευστότητα, σαν μέρισμα, ύψους 0,43% του ΑΕΠ! Φανταστείτε την ΔΕΗ, τα νερά, τα διόδια να αφαιρούν ρευστότητα από την Ελληνική αγορά με αντίστοιχους ρυθμούς κάθε χρόνο…

Θα μου πείτε, και τί, θα αφήνουμε τους Φωτόπουλους να τα τρώνε? Ξέρετε πως βγάζω σπυράκια και μόνο που πληκτρολογώ αυτό το όνομα, αλλά θα σας πω ψυχρά, λογιστικά, ο Φωτόπουλος θα τα φάει στην Ελλάδα και το χρήμα θα ανακυκλωθεί στην αγορά μας και όχι στην Βρετάνια, Ελβετία και αλλού… Γιατί αντί να ξεπουλήσουμε δεν την αναδιοργανώνουμε ορθά σε συνεργασία με τους εργαζόμενους της; Ανίκανοι είμαστε;

Στην Αγγλία και αλλού οι ιδιωτικοποιήσεις έγιναν με κατεξοχήν τοπικά σχήματα, στην Ελλάδα της γονατισμένης οικονομίας, μόνο ξένοι έχουν την επιφάνεια να κερδίσουν τις δημοπρασίες…

Όχι δεν λέω να κλείσουμε τα σύνορα και άλλα τέτοια φαιδρά αλλά θα ήθελα οι πολιτικοί μας και ειδικά οι φιλελεύθεροι, να έχουν την κοινή λογική του περιπτερά, που ποτέ του δεν θα πούλαγε τα ράφια του στον απέναντι περιπτερά για να τα οργανώσει καλύτερα, περιμένοντας να σωθεί οικονομικά…

Άρα είναι εύκολα κατανοητό πως ακόμα και αν κάνουμε όλες τις μεταρρυθμίσεις, ακόμα και αν έχουμε πλεόνασμα στην δημόσια διακυβέρνηση, ακόμα και αν έρθουν οι ξένοι να επενδύσουν, αν το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών  είναι αρνητικό για αλλά πέντε χρόνια τίποτα μα τίποτα δεν μας σώζει, αργά ή γρήγορα μην μπορώντας να κόψουμε χρήμα, θα στερέψει η αγορά από ρευστό (κάτι που ήδη συμβαίνει) και τότε κανείς δεν θα δανείζει την ιδιωτική οικονομία για να καταναλώνουμε…

Πρέπει να καταλάβουμε, πως αν δεν σωθούμε μόνοι μας κανείς δεν θα μας σώσει!

Πρέπει επιτέλους να αφήσουμε τις εύκολες επικοινωνιακές λύσεις απλά πετάγωντας ένα "ξένες επενδύσεις" για να ξεφεύγουμε από τα δύσκολα ερωτήματα και να καταλάβουμε όλοι πως, είναι απαραίτητο να έχουμε *οργανική* ανάπτυξη, από τα μέσα και όχι ξενόφερτη. (Δείτε μια μελέτη της Eurobank για το θέμα)

Δεν λέω σημαντικές οι μεταρρυθμίσεις, αλλά γιατί δεν βλέπω καμία πρόταση, πουθενά, σε κανένα κόμμα, για το *πώς* θα επιτρέψουμε ενεργοποιηθεί η δημιουργικότητα του Έλληνα;

Πως θα έρθει η Ανάπτυξη λοιπόν; Ωσάν την Άνοιξη;

Ακούει κανείς όμως;

Σάββατο 28 Απριλίου 2012

Που διαφωνώ με τους "φιλελευθέρους", Δράση, ΔηΣυ κτλ και γιατί

Με το ΔηΣυ διαφωνώ σε επίπεδο φιλοσοφικό με την αρχηγό, την ιστορία της και την στάση ζωής που μου δείχνει εύγλωττα τι έχει στο μυαλό της και που το πάει. Ενώ με την Δράση είναι διαφορετικά τα πράγματα, είναι ένα από τα νέα κόμματα που με βρίσκουν πολύ κοντά. Αλλά δυστυχώς για μένα υπάρχουν κάποια αγκάθια που με κάνουν να μην μπορώ να την ψηφήσω…

Πριν όμως αναλύσω την σκέψη μου πρέπει να εξηγήσω ένα πρόβλημα που υπάρχει στο καπιταλιστικό περιβάλλων που ζούμε και επηρεάζει το πώς πρέπει να αντιλαμβανόμαστε τον φιλελευθερισμό.

Ο καπιταλισμός είναι μια χρήσιμη δύναμη, και ως δύναμη πρέπει να την μελετούμε.

Αν η αγορά ήταν ένας ανελκυστήρας και στο δάπεδο βρίσκονταν η τάση για μέγιστο εγωιστικό κέρδος του ενός (ακραία απληστία) και αντίστοιχα στην οροφή βρίσκονταν η τάση για κέρδος ισομερώς και απόλυτα κατανεμημένο στον πληθυσμό (ακραία αφιλοκέρδεια), τότε ο καπιταλισμός θα ήταν η βαρύτητα.

Η δύναμη της βαρύτητας (όπως η απληστία) είναι μονότονη, είναι παντού και είναι ακατανίκητη. Για να ισορροπήσουμε τις αγορές (θάλαμος του ανελκυστήρα) χωρίς ικανό αντίβαρο του εγωιστικού κέρδους θα χρειαζόμασταν τεράστια δύναμη στον κινητήρα του ανελκυστήρα γιατί θα έπρεπε πρώτα να νικήσουμε την βαρύτητα και μετά να μετακινήσουμε το φορτίο. Ο κινητήρας και η δύναμη του είναι η ποσότητα και το βάθος της αναγκαίας ρύθμισης των αγορών που χρειαζόμαστε για να μπορούμε να έχουμε εύρυθμη λειτουργία του συστήματος (Φιλελεύθερη Δημοκρατία) ισορροπώντας ανάμεσα στο κέρδος της μονάδας και του κέρδους των πολλών.

Έτσι οι μηχανικοί για να μην χρειαζόμαστε τεράστια δύναμη ελέγχου χρησιμοποιούμε τις ισοδύναμες και ανάστροφες δυνάμεις, τα γνωστά σε όλους αντίβαρα. Όλοι οι ανελκυστήρες έχουν αντίβαρα για να χρειάζονται ελάχιστη ισχύ έλεγχου. Αν δείτε το ασανσέρ που έχετε σπίτι σας θα δείτε, στο πίσω μέρος του, το αντίβαρο να κινείτε ανάστροφα από τον θάλαμο, όταν αυτός κινείτε… Τα αντίβαρα χρησιμοποιούνται για να κατανικούν την δύναμη της βαρύτητας που προκαλείτε από το βάρος του θαλάμου και να ισορροπούν το σύστημα ώστε να είναι εφικτός ο απλούστατος έλεγχος του.

Αν στην παραβολή μας η ελαχίστη ισχύς έλεγχου ισοδυναμούσε με την ελάχιστη ρύθμιση των αγορών ή την ελαχίστη παρέμβαση του κράτους στην ζωή του ανθρώπου, κάτι που προσδοκούν και ευαγγελίζονται χρόνια τώρα οι "φιλελεύθεροι" (κάτι που δεν με βρίσκει κατά βάση αντίθετο), θα έπρεπε σε όποια πρόταση απορύθμισης καταθέτουν να μας δείχνουν ή να προτείνουν αντίστοιχα ποια θα είναι αυτή η ίση και ανάστροφη δύναμη που θα καταφέρνει να εξισορροπεί την μονότονη τάση του συστήματος προς την απληστία του κέρδους της μονάδας (καπιταλισμός).

Ένα παράδειγμα ίσων και ανάστροφων δυνάμεων είναι η σχέση προσφοράς και ζήτησης σε μια αγορά όπου δεν χρειάζονται κανόνες όσο οι δυο δυνάμεις είναι ισχυρές. Αν υπήρχε μόνο ζήτηση χωρίς προσφορά θα χρειαζόταν ρύθμιση αν π.χ. η ζήτηση κάλυπτε μιαν ανάγκη επιβίωσης. Άλλο παράδειγμα είναι η σχέση ισχύος αφεντικών και συνδικάτων όσο δεν υπάρχει ισορροπημένη ρύθμιση η αντίρροπη πίεση των δυο αυξάνετε εκθετικά και φυσικά με δεδομένη την ισχύ του αφεντικού και την έλλειψη ικανού κανόνα το συνδικάτο θα κάνει επανάσταση.

Και για οικονομολόγους:

[Απληστία] – [Αντίβαρο] = Regulation

Οι "φιλελεύθεροι" έχουν μια μόνιμη δυσανεξία στον να μην βλέπουν αυτή την ανάγκη για ισορροπία στο σύστημα προκαλώντας την κοινωνία με αυτή τους την στάση. Ενώ θα έπρεπε πρώτα να σχεδίαζαν τα αντίβαρα και μετά να σχεδίαζαν την απορύθμιση για να μπορούσαν να έχουν ένα σύστημα εκ φύσεως φιλελεύθερο, αυτοί επιλέγουν μονότονα την απορύθμιση παρακάμπτοντας τα αντίβαρα… κάτι που μου μοιάζει ενοχικά μυωπικό γιατί αν το έκαναν σωστά θα είχαμε ευδαιμονία και όχι κυκλικές κρίσεις κάθε 40 χρόνια.

Για να δούμε όλα αυτά πως ταιριάζουν με τον προβληματισμό μου.

Στην Οικονομία τα περισσότερα που προτείνει η Δράση με βρίσκουν σύμφωνο εκτός όμως από τρία-τέσσερα βασικά σημεία που δεν βλέπω αντίβαρα…

Στα εργασιακά προτείνουν απορύθμιση χωρίς να προτείνουν κανένα αντίβαρο στην ισχύ των εργοδοτών. Το τρέχων σύστημα δεν χρειάζεται απορύθμιση αλλά πιο ορθολογική και ζυγισμένη ρύθμιση ισορροπώντας ανάμεσα στην οικονομία και τα εργατικά δικαιώματα.

Στις αποκρατικοποιήσεις διαφωνώ με οτιδήποτε εμπίπτει στην κατηγορία του φυσικού μονοπωλίου. νερό, ΔΕΗ, τρένα κτλ. Οι λόγοι είναι αυταπόδεικτοι. Στην εκποίηση γης διαφωνώ με το timing και είναι αυταπόδεικτο το γιατί… αντίθετα θα δεχόμουν μακροχρόνια μίσθωση μέσω διεθνών διαγωνισμών με την χρήση ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Τέλος δεν βλέπω πουθενά πως θα χρηματοδοτηθεί η αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου στα tradables αν λάβουμε υπόψη και αυτό το ποστ του Νίκου Αναγνώστου για ένα άρθρο του Αρίστου Δοξιάδη, όταν όλοι στην Ελλάδα οι «επενδυτές» έχουν μάθει να είναι ραντιέριδες (γη, ακίνητα, δημόσια έργα, διόδια, ξενοδοχεία, ξαπλώστρες κτλ) όταν από την άλλη οι Τράπεζες και τα VC είναι και αυτά οι απόλυτοι ραντιέριδες!!

Ποιος θα χρηματοδοτήσει την καινοτομία και πως?

Πως θα παράγουμε οργανικά προστιθέμενη αξία?

Πως θα αλλάξουμε το εμπορικό ισοζύγιο αν δεν παράγουμε αντίστοιχα υψηλή εσωτερική προστιθέμενη αξία αντίστοιχη με αυτή που εισάγουμε?

Όταν όλα ήταν super το 2007, κανείς μα κανείς δεν επένδυε στην καινοτομία, η Ελλάδα είχε (και έχει) το μικρότερο ποσοστό επένδυσης στην καινοτομία από όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ, πως αναμένουμε αυτό να αλλάξει τώρα που το τραπεζικό σύστημα έχει διαλυθεί και κανείς δεν έχει χρήματα να του περισσεύουν?

Ο καπιταλισμός (που εμπεριέχει τους ραντιέρηδες) μπορεί να έχει σαν αντίβαρο μόνο την επιχειρηματικότητα στην βάση της εισοδηματικής πυραμίδας, αυτό όμως δεν το βλέπω να το προτείνουν…

Στα Εργασιακά όπως έχω αναφέρει είμαι αντίθετος στα περισσότερα μετρά που προτείνουν γιατί δεν βλέπω πουθενά αντίβαρα. Ναι χρειαζόμαστε εξορθολογισμό αλλά όχι ανατροπή!

Στην Ενέργεια επίσης διαφωνώ σε όλα εκτός από τις ΑΠΕ, και αυτό γιατί οι ΑΠΕ μακροπρόθεσμα θα βελτιώσουν εκρηκτικά το εμπορικό ισοζύγιο καυσίμων και σταδιακά θα προκαλέσουν φυσική απελευθέρωση της αγοράς, αλλά μέχρι τότε η ΔΕΗ είναι ένα φυσικό μονοπώλιο και πρέπει να μείνει στον έλεγχο του κράτους. Αν δούμε τι έγινε στην Καλιφορνία και στην Ελλάδα πρόσφατα, με τους virtual «παραγωγούς» καταλαβαίνεται όλοι γιατί διαφωνώ. Βεβαίως πρέπει να εξορθολογιστούν οι Φωτόπουλοι… Δεν βλέπω να γίνετε κουβέντα για τα διυλιστήρια και τις εναρμονισμένες πρακτικές που έχουν επίσης…

Στην Παιδεία, καλή η πρόταση αλλά δεν δέχομαι με κανένα τρόπο η «επιδότηση» να μετατρέψει την παιδεία σε μη δημόσια. Μπορεί να λειτουργήσει αν η «επιδότηση» δεν είναι σε χρήμα αλλά σε μη μεταβιβάσιμα (από γονιό σε γονιό) κουπόνια και να έχουν ρόλο επιβράβευσης και όχι βασικής αμοιβής. Τέλος οι Έλληνες έχουμε βαθιές ρίζες με την θρησκεία μας, ναι στο να φύγει η θρησκοληψία, όχι στο να χάσουμε τις ρίζες μας.

Στην Ευρώπη διαφωνώ με το κεντρικά καθοδηγούμενο σύμφωνο σταθερότητας αλλά συμφωνώ με την θέσπιση του εσωτερικά, χωρίς κεντρικά να επισείει κυρώσεις. Ναι στην δημοσιονομική πειθαρχία όχι στην εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Επίσης για την Τουρκία διαφωνώ, δεν είναι η Τουρκία για Ευρώπη ακόμα.

Ελπίζω να βοήθησα λίγο τις σκέψεις σας…

Υ.Γ. Τα εισαγωγικά στο «φιλελεύθεροι» τα βάζω γιατί θεωρώ πως δεν είναι φιλελεύθεροι πραγματικά μιας και η όλη στάση τους δείχνει απλά να καπηλεύονται εννοιολογικά τον όρο «φίλοι της ελευθερίας». Καπηλεύονται γιατί ενώ θα μπορούσαν να προτείνουν αντίβαρα και να κατάφερναν με την βοήθεια όλων μας να έχουμε μια πραγματική Φιλελεύθερη Πολιτεία αυτοί λειτουργούν ως «φίλοι της ιδιοτέλειας» άθελα τους ίσως, αλλά με τραγικές επιπτώσεις στις κοινωνίες και την ευδαιμονία του συνόλου.

Υ.Γ. 2 Αν με ρωτήσετε αν έχω αντίβαρο για τον καπιταλισμό θα σας απαντήσω ναι έχω και το ξέρει ο Αρίστος. Δείτε εδώ

Κυριακή 1 Απριλίου 2012

Κάτω ο απολυταρχισμός των σοφτγουεράδων…


Χτες το απόγευμα κατέβηκα στο εργαστήριο μου, στο υπόγειο του σπιτιού, εκεί που έχω όλα μου τα προσωπικά εργαλεία που τόσα χρόνια μου έχουν σταθεί φιλαράκια σε όποια ιδέα ήθελα να υλοποιήσω για χόμπι ή για δουλειά.

Κατέβηκα γιατί έτσι, ίσως για να ξεσκάσω μιας και αυτόν τον καιρό φτιάχνω μια φορητή συσκευή παροχής ρεύματος από τον ήλιο, γιατί το καλοκαίρι σκέπτομαι να πάρω τα τρία ζουζούνια μου, την συζηγάτα και να πάμε για κάμπινγκ… Μάλλον δικαιολογία είναι όλο αυτό, για να φτιάχνω πράγματα… βλέπετε η δημιουργία είναι το ελιξίριο της ζωής μου…

Ενώ πάλευα να ανοίξω κάτι τρύπες 40 χιλιοστών σε ένα σασί, γεμάτος από τα ρινίσματα και ιδρώνοντας, κάθισα να ξαποστάσω…

Εκείνη την στιγμή, δεν ξέρω πως, αλλά μάλλον επειδή είμαι θυμωμένος με την όλη κατάσταση, μου ήρθε για μια ακόμη φορά στο μυαλό ο Γρήγορης. Ο Φαρμάκης για όσους δεν τον ξέρετε είναι ένας αυτοδημιούργητος άνθρωπος, ομορφάντρας, μηχανικός, προγραμματιστής, στατιστικολόγος ή κάτι τέτοιο, επιτυχημένος επιχειρηματίας και ανοιχτόμυαλος. Προσφάτως πολιτεύτηκε με το ΔΗ. ΣΥ.

Θα μου πείτε ποιο είναι το ζόρι σου μαζί του?…

Αυτό σκεφτόμουνα και εγώ εκείνη την στιγμή… ενώ σκούπιζα τον ιδρώτα μου και τίναζα από πάνω μου τα ρινίσματα…

Τότε μου έρχονται στον νου και κάνα δυο άλλες φιγούρες, αυτή του Γιώργου Τζιραλή (Open-Coffee) και του Νίκου Μοραϊτάκη (Upstream)… Σοφτγουεράδες και αυτοί… Άνθρωποι που τους θεωρώ αξιόλογους, αλλά για κάποιο λόγο μου την δίνουν στα νεύρα…

Προσπαθώντας να εντοπίσω, το γιατί μου την δίνουν στα νεύρα, σκεπτόμενος το κοινό τους σημείο, στα κείμενα τους, στα λόγια τους, στις απόψεις τους, συνειδητοποίησα πως αυτό μετουσιώνεται στην φράση σλόγκαν:

«Δεν χρειαζόμαστε καμιά στήριξη από το κράτος, χρηματοδότες κτλ, μπορούμε και μόνοι μας»…

Εκείνη την στιγμή μου κάνει κλικ…

Ποια είναι η διαφορά μας?

Εκείνοι για να πραγματώσουν (sic) τις ιδέες τους χρειάζονται πολύ διάβασμα, ένα λάπτοπ από το πλησιέστερο SuperMarket και μια πρόσβαση στο διαδίκτυο… Και πολύ-πολύ προσωπική δουλειά…

Ενώ εγώ σαν ηλεκτρολόγος/ηλεκτρονικός μηχανικός για να φτιάξω μια συσκευή όπως το FiberPack π.χ. πρέπει να έχω εργαλεία, όργανα μέτρησης, σχεδιαστικά προγράμματα, γνώσεις μηχανολογίας, ηλεκτρονικής, να συνεργαστώ με μηχανουργία, να βρω και να προμηθευτώ πρώτες ύλες, όλα τα ειδικά υλικά, τον ειδικό εξοπλισμό για τον έλεγχο και την πιστοποίηση και τόσα άλλα…

Αυτό που κάνουν εκείνοι είναι εξίσου χρήσιμο και απαραίτητο στους πελάτες τους όπως αυτό που κάνω και εγώ για τους κινηματογραφιστές με το FiberPack


Βασικά ο Γρηγόρης, ο Νίκος και ο Γιώργος όταν θέλουν να ηρεμήσουν να δούνε μια ωραία ταινία π.χ. σαν αυτή του βραβευμένου Πορτογάλου σκηνοθέτη Manoel de Oliveira που ολοκληρώνω αυτή την εποχή, παίρνουν το τηλεκοντρόλ στα χέρια τους ανάβουν το DVD, το Home Theatre, την 47αρα LED HD τηλεόραση τους, βγάζουν από την κατάψυξη μια πίτσα την βάζουν στον φούρνο ρυθμίζουν τον χρονοδιακόπτη, παίρνουν και μια μπύρα από το ψυγείο τους, κάθονται αναπαυτικά στον καναπέ τους και απολαμβάνουν…

Δεν τους περνά καν από το μυαλό, πως όλα αυτά τα πραγματικά αντικείμενα που έχουν γύρω τους, κάποιοι άνθρωποι χρειαστήκαν ένα βουνό εξοπλισμού και χρόνια μελέτης, έρευνας, έμπνευσης, πειραματισμού, σειρά εφευρέσεων και σκληρής εργασίας για να παραχθούν…

Από τον υλοτόμο μέχρι το επιπλοποιό, από τον μηχανολόγο μέχρι τον ηλεκτρονικό, από τον κτηνοτρόφο μέχρι τον τυροκόμο, από τον γεωργό μέχρι τον αρτοποιό, από εμένα με το FiberPack μέχρι τον Manoel de Oliveira… όλα αυτά για να μπορούν να αράξουν στον καναπέ τους και να δουν την ταινία τους…

Αντηχεί στα αυτιά μου η φράση «Δεν χρειαζόμαστε καμιά στήριξη από το κράτος, χρηματοδότες κτλ, μπορούμε και μόνοι μας»… και φουντώνω…

Όλοι εμείς που η δουλειά μας είναι έξω από το λογισμικό και το ιντερνέτ έχουμε ανάγκη ένα σκασμό εργαλεία, ειδικότητες, ανθρώπους, υλικά, μάρκετινγκ, μεταφορές, έτσι όταν έχουμε μια ιδέα για να την πραγματώσουμε, όπως συνηθίζουν να λένε… για να επιχειρήσουμε έχουμε ανάγκη στήριξης… χρηματοδότησης…

Ναι έχουμε ανάγκη στήριξης, πώς να το κάνουμε δηλαδή? Δεν μας φτάνουν 5 - 10 χιλιάρικα του μισθού, του μπαμπά, της πιστωτικής, της θείας… Για να επιχειρήσουμε και να καινοτομήσουμε χρειαζόμαστε χρηματοδότηση ύψους τουλάχιστον 200 - 500 χιλιάδων…

Τι μας λένε δηλαδή? Να γίνουμε όλοι σοφτγουεράδες? Και μετά τι?

Τι θα τρώμε, που θα καθόμαστε, τι θα φοράμε, πως θα κινούμαστε?

Βασικά πως θα υπάρχουμε? Εκτός και αν μπούμε στο Matrix και γίνουμε όλοι bits και Bytes…

Πόσοι θα κάνουν μπίζνες στο ιντερνέτ τέλος πάντων? Πόσα Groupon? Εκτός από τα δισεκατομμύρια των ινδών - κινέζων που σε λίγο θα γεμίσουν τα πάντα, πόσοι?

Έτσι άξαφνα γεμίσαμε «φιλελευθέρους», θιασώτες μιας κατάστασης που δεν μου θυμίζει Δημοκρατία αλλά κάτι διαφορετικό…

Με ένα παράξενο τρόπο απαξιώνουμε την έννοια της Δημοκρατίας, της αναδιανομής ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων, της χρηστής διαχείρισης των κοινών πόρων με ένα «κάτι καινούργιο» που μοιάζει περισσότερο με το Φαρ Ουεστ…

Ένα «φιλελεύθερο» ρεύμα που περιπλέκονται εισοδηματίες, απανταχού βολεμένοι, όπως και επιτυχημένοι επιχειρηματίες, διάφορα μεγαλοστελέχη, internet enthusiasts και φιλάνθρωποι επικοινωνιολόγοι, οικολόγοι και λοιπές ομάδες που όλοι έχουν κοινό χαρακτηριστικό να βρίσκονται ψηλά στην οικονομική πυραμίδα ή με κάποιον τρόπο να μπορούν να είναι αυτόνομοι από το σύστημα πχ σοφτγουεράδες…

Και όλο αυτό το πακέτο τυγχάνει να κατακυριεύει με απόψεις την μπλογκόσφαιρα, να γεμίζει τα SM, αδιαφορώντας για το τι πραγματικά συμβαίνει στο υπόλοιπο πραγματικό κόσμο του 85%...

Έτσι τελικά έχουμε όλοι αποκτήσει την εντύπωση πως η επιχειρηματικότητα, τα startups και η δημιουργικότητα είναι ότι συμβαίνει μέσα σε ένα κομπιούτερ και επειδή ότι συμβαίνει μέσα σε ένα κομπιούτερ είναι μηδενικού κόστους συνεπάγεται πως η επιχειρηματικότητα, τα startups και η δημιουργικότητα δεν χρειάζεται στήριξη από την δημοκρατία μας και όλοι μπορούμε να είμαστε «φιλελεύθεροι»…

Και δωσ’ του όλοι μαζί να μιλάνε για την ανάπτυξη σαν να είναι ένα φυσικό φαινόμενο που απλά κάνοντας μεταρρυθμίσεις, συμβαίνει… Την στιγμή που ο τραπεζικός δανεισμός είναι ανύπαρκτος, επενδυτές που να επενδύουν στην καινοτομία έξω από το ιντερνέτ ήταν, είναι και θα είναι, ανύπαρκτοι… (αν και στο ιντερνέτ είναι επίσης ανύπαρκτοι).

Έτσι έχουμε το φαινόμενο του απολυταρχισμού των σοφτγουεράδων…

Ναι αυτό είναι απολυταρχισμός κύριοι, ατομικισμός, πείτε το όπως θέλετε …

Επειδή εσείς μπορείτε χωρίς χρηματοδότηση, σημαίνει πως και εμείς μπορούμε?

Ε όχι, δεν μπορούμε… Και μην περιμένετε ανάπτυξη χωρίς χρηματοδότηση, γιατί απλά δεν συμβαίνει, ότι μεταρρύθμιση και να κάνετε.

Αν δεν υπάρξει μια ολόκληρη οικονομία, μια κοινωνία, με τον επιπλοποιό, τον ηλεκτρολόγο, τον μηχανολόγο, τον γεωργό, τον οικοδόμο κτλ δεν μπορείτε να υπάρχετε… πώς να το κάνουμε δηλαδή…

Κάτω ο απολυταρχισμός των σοφτγουεράδων!

Κυριακή 4 Μαρτίου 2012

Τι είναι επιχειρηματικότητα?


Η έλλειψη συναντίληψης που έχουμε για το ποια είναι τα προβλήματα της επιχειρηματικότητας στην χώρα μας πηγάζουν από το ποιοι μιλούν για αυτήν…

1) Πολιτικοί και σύμβουλοι που δεν έχουν επιχειρήσει ποτέ στην ζωή τους ή που επιχείρηση ήταν η επιχείρηση του μπαμπά…

2) Συνδικαλιστές διαφόρων επαγγελματικών οργανώσεων που εξαρτούνται από τον προστατευτισμό του κράτους ή από τις δαπάνες του…

3) Επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται σε χώρους μονοπωλιακούς από την φύση τους ή που έγιναν μονοπωλιακοί λόγο διαπλοκής…

4) Επιχειρηματίες που ενώ είναι υγιής δεν έτυχε ποτέ να αποτύχουν έτσι έχουν μια στρεβλή εικόνα του τι είναι επιχειρηματικότητα…

5) Οικονομολόγοι που το μόνο που ξέρουν είναι τα μοντέλα που τους δίδαξαν άλλοι οικονομολόγοι που και αυτοί δεν είχαν ιδέα του τι είναι επιχειρηματικότητα…

6) Δημοσιογράφοι που απλά επαναλαμβάνουν αυτά που λένε όλοι οι προηγούμενοι, μονότονα, ηλίθια, σχεδόν αυτιστικά…

Επιχειρηματικότητα είναι η τέχνη του να βλέπεις αυτά που οι άλλοι δεν βλέπουν και να κάνεις αυτά που οι άλλοι δεν έκαναν ποτέ…

Επιχειρηματικότητα ΔΕΝ είναι η επιτυχία, αλλά η ικανότητα του όταν αποτύχεις να ξανασηκώνεσαι σοφότερος και καλύτερος…

Επιχειρηματικότητα δεν είναι η επιτυχία γιατί αυτός είναι ο στόχος, επιχειρηματικότητα είναι ο αγώνας, είναι η πορεία προς τον στόχο…

Επιχειρηματικότητα είναι η αρετή του ευ αγωνίζεσθαι και όχι οι δάφνες στο τέλος του αγώνα… και σε κάθε αγώνα πρέπει να υπάρχουν ίσες ευκαιρίες… κάτι που σήμερα ΔΕΝ συμβαίνει…

Επιχειρηματικότητα δεν είναι οι καλές πρακτικές, είναι η ικανότητα να επινοείς νέες καλές πρακτικές που ποτέ δεν διδάχτηκες…

Επιχειρηματικότητα είναι όπως ο χορός, δεν διδάσκεται θεωρητικά στα θρανία αλλά μόνο πρακτικά, με τις αποτυχίες μας...

Επιχειρηματικότητα δεν είναι να εκμεταλλεύεσαι μια αγορά, είναι η ικανότητα να δημιουργείς αγορά εκεί που δεν υπάρχει…

Επιχειρηματικότητα είναι αυτό που έχει φτάσει τον άνθρωπο να δαμάζει τις τέχνες, τα μαθηματικά, την επιστήμη, τις ασθένειες …

Επιχειρηματικότητα είναι αυτό που απελευθερώνει τους δημιουργικούς από την μιζέρια και εξυψώνει τους υπόλοιπους από την κατήφεια…

Επιχειρηματικότητα ΔΕΝ είναι lifestyle, ούτε events, ούτε rockstar entrepreneurship. Είναι σκληρή δουλειά, φαντασία και αρετή…

Αυτά…

Τρίτη 13 Δεκεμβρίου 2011

Να αλλάξουμε το αναπτυξιακό μοντέλο… Oυυυ αμέ…


Όλοι έχουμε ακούσει πως το πρόβλημα μας ήταν το αναπτυξιακό μοντέλο που είχαμε, που στηριζόταν σε μια κρατικοδίαιτη ανάπτυξη και βασιζόταν στον κατασκευαστικό κλάδο, στον εσωστρεφή εμπορικό και χαμηλής τεχνολογίας μεταποιητικό κλάδο και φυσικά στην κατανάλωση… 

Έχουμε όλοι ακούσει τον αρμόδιο υπουργό να αναφέρετε στην απαραίτητη αλλαγή του αναπτυξιακού μας μοντέλου…

Επίσης πολλοί έχουμε δει την ομιλία στο TEDxAcademy του Αρίστου Δοξιάδη για τα Tradables, Non Tradables και την Μικρομεσαία καινοτόμο εξαγωγική επιχειρηματικότητα που πρέπει να αναπτύξουμε… 

Ψάχνοντας να βρω που τελικά πρόκειται να επενδύσουμε τα τελευταία μας Δις του ΕΣΠΑ, έπεσα πάνω στην λίστα της Task Force με τα ώριμα έργα που πρότειναν οι αρμόδιες Ελληνικές αρχές και που πρέπει άμεσα να χρηματοδοτηθούν

Για να δούμε λοιπόν την κατανομή των πόρων και τις θέσεις εργασίας που παράγουν, όχι όμως αυτές που άμεσα δημιουργούνται για κάνα δυο χρόνο και μετά εξαφανίζονται (του κατασκευαστικού κλάδου π.χ.), αλλά αυτές που μένουν και αποδίδουν για πολλά χρόνια στην οικονομία… (ROI είναι το Return On Investment η απόδοση της επένδυσης)


Το ιλιγγιώδες ποσό των 8,2δις πάει σε «τσιμέντα»… δηλαδή το 78,8%… πάει σε δρόμους, γεφύρια, νοσοκομεία, σχολεία, αεροδρόμια, λιμάνια… και ναι μεν δίνουν άμεσα δουλειά σε πάνω από 100.000 ανθρώπους αλλά σε ένα με δυο χρόνια οι δουλειές τέλος… μένουν μόνο 2193 μόνιμες θέσεις εργασίας…

Το δεύτερο τεράστιο ποσό των 2,2δις που αποτελεί το 20,6% πάει στο εσωτερικό μέτωπο, για την στήριξη των μΜΕ, σε διάφορες βελτιώσεις στις Δημόσιες Υπηρεσίες, στα ενεργειακά δίκτυα, στην ερευνητική και ακαδημαϊκή κοινότητα και τέλος στην εξοικονόμηση κατ’ οίκον… εδώ έχουμε κάποιες θέσεις εργασίας που δημιουργούνται και αντιστοιχούν στο 33,9% του συνόλου, δηλαδή περίπου 1637… Υπάρχουν κάποιες δράσεις όπως του Jeremy και το ΕΤΕΑΝ που δεν έχουν υπολογιστεί στις θέσεις εργασίας, αλλά δεδομένου του ευρέως φάσματος επιχειρηματικότητας που στοχεύουν δεν πιστεύω πως θα αποδώσουν περισσότερο από ότι οι υπόλοιπες δράσεις όπως π.χ. του νέου αναπτυξιακού νόμου που αποδίδει περίπου μια θέση εργασίας ανά 220.000 ευρώ επένδυσης.

Το απίστευτο νούμερο είναι η επένδυση που στοχεύει στην αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου… 0,64%... δηλαδή μόνο 67εκ ευρώ… καλά διαβάσατε 67 ολόκληρα εκατομμύρια!!! Που πάνε στο Corallia και στην Νέα Καινοτομική επιχειρηματικότητα του ΕΣΠΑ… το απίστευτο είναι πως αυτή η ελάχιστη επένδυση αποδίδει το 20% του συνόλου των νέων θέσεων εργασίας!!! Δηλαδή 1000 νέες μόνιμες θέσεις εργασίας με υψηλές αποδοχές και υψηλή προστιθέμενη αξία για την χώρα που αντιστοιχεί σε 67.000 ευρώ ανα θέση εργασίας. 67εκ. επένδυση για την βελτίωση του ισοζυγίου πληρωμών...

Δηλαδή αυτά τα 67εκ. παράγουν 55 φορές, ναι καλά διαβάσατε 55 φορές περισσότερες σταθερές θέσεις εργασίας από ότι οι επενδύσεις στα τσιμέντα…!!!

Αν δηλαδή δίναμε με έναν μαγικό τρόπο άλλα 200εκ με την ίδια στόχευση θα είχαμε τουλάχιστον άλλες 4000 νέες σταθερές θέσεις εργασίας ακόμα… δηλαδή όσες θέσεις εργασίας παράγουν τα υπόλοιπα 10δις…!!

Το ερώτημα λοιπόν είναι: 

ΓΙΑΤΙ δεν το κάνουμε? ΓΙΑΤΙ? 

Θα λείψουν 200εκ από τα τσιμέντα? Δεν έχουμε τρόπους? Μα τους έχουμε

Άρα μήπως δεν θέλουμε?

Νομίζω πως είναι ορατή από τον πίνακα η «αλλαγή» του αναπτυξιακού μοντέλου, τρομάρα μας…

Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2011

Η Ανάπτυξη, τα startups και ένα ανέκδοτο…


Στις αρχές του περασμένου Οκτωβρίου, κατά την διάρκεια της εβδομάδας των Μικρό-Μεσαίων Επιχειρήσεων (μΜΕ) SME-Week στο Ευρωκοινοβούλιο, ο εκπρόσωπος της Eurostat μας παρουσίασε μια νέα βάση δεδομένων με στατιστικά στοιχεία για το «Access to Finance» δηλαδή την πρόσβαση στην χρηματοδότηση των μΜΕ.

Η καινοτομία της ήταν πως απεικόνιζε τις συνθήκες πρόσβασης των μΜΕ στην χρηματοδότηση, όλων των μορφών, από τράπεζες, επενδυτικά κεφάλαια μέχρι και ιδιώτες, φίλους και συγγενείς, με δάνεια, εισφορά ιδίων κεφαλαίων, ακόμα και από κρατικές χρηματοδοτήσεις.

Θα σκεφτείτε και δικαίως, τι καινοτομία είναι αυτό; Δηλαδή δεν υπήρχαν τέτοια στοιχεία πριν; Ναι δυστυχώς, όσο τρελό και αν ακούγετε, δεν υπήρχαν… Όσοι από εμάς είμαστε πραγματικά entrepreneurs με 2-3 startups στην πλάτη μας, γνωρίζαμε κάποια πράγματα, αλλά όχι με επίσημα στοιχεία…

Μας τα παρουσίασαν λοιπόν, σαν ΟΕΣΥΝΕ στην ημερίδα «SME, Access to Finance» και μας είπαν πως είμαστε τυχεροί γιατί περιέχει στοιχεία του 2007 και του 2010 δηλαδή πριν και μετά την κρίσης των “Lehman Brothers” που ξεκίνησε στο τέλος του 2008.

Λίγες εβδομάδες αργότερα τα δεδομένα έγιναν διαθέσιμα στην ιστοσελίδα της Eurostat. Μετά μεγάλης μου έκπληξης διαπίστωσα πως περιέχουν στοιχεία για τις Νέες Ταχέως Αναπτυσσόμενες Επιχειρήσεις (Young High-growth Enterprises) YHE, τις λεγόμενες «γαζέλες».

Γαζέλες λέγονται, κατά τον ΟΟΣΑ και την Eurostat, οι νέες επιχειρήσεις (startups) που παρουσιάζουν μέσα στην πρώτη πενταετία της ζωής τους πάνω από 20% ανάπτυξη για τουλάχιστον τρία συνεχόμενα χρόνια και συνήθως συναντώνται στον χώρο της υψηλής προστιθεμένης αξίας, της τεχνολογίας δηλαδή.

Οι ΥΗΕ είναι επομένως οι πραγματικά Επιτυχημένες startups μΜΕ επιχειρήσεις που παράγουν κατά μέσω όρο 5-7 νέες θέσεις εργασίας κατ’ έτος (μελέτη του Kauffman Foundation).

Για την χρηματοδότηση αυτών των επιχειρήσεων, χρόνια τώρα, είχαμε μια σειρά από μύθους να μας στοιχειώνουν… Όπως π.χ., πως την επιχειρηματικότητα την καταστρέφουν οι επιδοτήσεις, ή πως μια καλή ιδέα ή ένα καλό business plan βρίσκει πάντα χρηματοδότες ή είναι εύκολο να πάρει κρατικές επιδοτήσεις…

Πως δεν χρειάζεται να είσαι "λεφτάς", δηλαδή να έχεις εισοδήματα πάνω από 60.000 ευρώ/χρόνο για να ξεκινήσεις μια επιχείρηση υψηλής προστιθεμένης αξίας, μόνος σου…

Αρκετοί ισχυρίζονται πως δεν έχουμε αρκετές επενδύσεις από Angels ή Venture Capitals (VC's) σε τέτοιες επιχειρήσεις επειδή δεν υπάρχει ζήτηση κεφαλαίων συμμετοχών από εν δύναμη καλές ιδέες που πλαισιώνονται από καλές ομάδες γιατί φταίει η νοοτροπία των νέων μας…

Σε όλο το άρθρο θα εξετάσουμε τους τομείς που έχουμε ανάγκη να αναπτύξουμε ως χώρα σύμφωνα με την μελέτη της ΤτΕ του 2009 με τίτλο «ΕΙΝΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙ ΧΑΜΗΛΗ Η ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ;» του Χρήστου Παπάζογλου (Οικονομικό Δελτίο Τεύχος 32, Μάιος 2009) σελ 40:

«Ενδεικτικό του προβλήματος ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας είναι το γεγονός ότι το μερίδιο των εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων υψηλής και μεσαίας τεχνολογίας ανήλθε στο 30% περίπου του συνόλου των εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων της χώρας το 2006: πρόκειται για το χαμηλότερο μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ-15 (το μέσο μερίδιο για τις χώρες-μέλη της ΕΕ-15 ήταν υψηλότερο του 65% το ίδιο έτος). Από την άλλη πλευρά, το μερίδιο των εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων χαμηλής τεχνολογίας ανήλθε στο 42% του συνόλου των εξαγωγών βιομηχανικών προϊόντων το 2006. Αυτό ήταν το δεύτερο υψηλότερο μερίδιο στην ΕΕ-15.»

Οι τομείς του ICΤ, της Επιστήμης και της Τεχνολογίας είναι οι κατ’ εξοχήν παραγωγοί προϊόντων μέσης και υψηλής τεχνολογίας και κατ’ επέκταση υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Είναι οι τομείς που έχουμε τόσο πολύ ανάγκη ως χώρα για να μπορέσουμε να αντικαταστήσουμε την απώλεια εισροής κεφαλαίων στην χώρα μας μέσω της περεταίρω επέκτασης του δανεισμού μας. Οι τομείς αυτοί έχουν και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό πως επενδύεις 1 και παίρνεις 30, είναι τομείς επομένως με ιδιαίτερα υψηλή πολλαπλασιαστική ισχύ και ισχυρό “spill over effect” για την οικονομία μιας χώρας, χαρακτηριστικά που ισοδυναμούν σε πολλές-πολλές παράπλευρες νέες θέσεις εργασίας.

Για να δούμε λοιπόν τα δεδομένα… Θα αρχίσουμε με την ζήτηση για δανεισμό από τις YHE:


Εδώ παρατηρούμε πως ελάχιστες χώρες έχουν ίση ή μεγαλύτερη ζήτηση (πορτοκαλί χρώμα) από εμάς. Να μην ξεχνάμε πως τα μεγέθη αφορούν επιτυχημένες ΥΗΕ που στην πορεία τους έψαχναν να στηριχτούν μέσω τραπεζικού δανεισμού. Για να δούμε τώρα αν τελικά πήραν το δάνειο πού έψαχναν.


Εδώ βλέπουμε πως μέχρι πριν την κρίση του 2008 υπήρχε πρόσβαση στον δανεισμό αλλά από εκεί και μετά τα πράγματα γίνονται δύσκολα… ο δανεισμός αγγίζει το μηδέν. Παρατηρούμε επίσης πως ποτέ δεν χρηματοδοτούταν παρόλο που υπήρχε ισχυρή ζήτηση ο τομέας της Επιστήμης και της Τεχνολογίας.

Για να δούμε παρακάτω τι γίνεται με την ζήτηση κεφαλαίων μέσω συμμετοχών, Angels, VCs και όλες τις άλλες πηγές που παρέχουν κεφαλαίο έναντι μετοχών.


Εδώ παρατηρούμε το εκπληκτικό, καμιά χώρα στην Ευρώπη δεν παρουσιάζει μεγαλύτερη ζήτηση κεφαλαίων για συμμετοχές από Angels και VC’s από ότι η Ελλάδα…! Η επόμενη χώρα μετά από μας είναι η Δανία με σχεδόν την μισή ζήτηση από εμάς.

Άρα σε αυτό τον πινάκα καταρρίπτεται ο μύθος της έλλειψης ζήτησης από καλές ομάδες με καλές ιδέες...! Σημειώστε πως μιλάμε για ζήτηση που υπήρχε από επιχειρήσεις που είναι πλέον, αποδεδειγμένα, γαζέλες!

Για να δούμε αυτές οι επιχειρήσεις που είχαν όλες τις δυνατότητες από ποιες πηγές, τελικά πήραν τα κεφάλαια τους…



Για την οικονομία του χώρου έβαλα μόνο δυο πίνακες με τα συνολικά δεδομένα μιας και δεν έχουν καμία απόλυτος διαφορά ως προς την Ελλάδα… Οι Έλληνες αν δεν έχουν δικά τους λεφτά δεν μπορούν να ξεκινήσουν επιχείρηση… δεν μπα να είναι το επόμενο Facebook… αν δεν έχουν λεφτά τέλος…! 

Angels, VCs και Τράπεζες είναι τo ποιο σύντομο ανέκδοτο…

Επίσης είναι οφθαλμοφανές πως τα Ελληνικά startups ΔΕΝ έχουν καταστραφεί από τις επιδοτήσεις γιατί πολύ απλά ΔΕΝ παίρνουν επιδοτήσεις…

Μια άλλη εξαιρετική παρατήρηση είναι πως η χώρα με την πιο εντυπωσιακή ανάπτυξη σε σχέση με τις ΥΗΕ (Γαζέλες) είναι η Φινλανδία, αν παρατηρήσετε τα πορτοκαλί highlights, φαίνεται δια γυμνού οφθαλμού πως την επιτυχία της αυτή την έχει βασίσει στην Κρατική παρέμβαση με επιδοτήσεις…!!!

Τέλος είναι ορατό πως σε όλη την Ευρώπη από το 2007 και μετά έχουν περιοριστή σημαντικά οι επενδύσεις που κάνουν οι Angels και τα VC’s… κάτι που είναι συστημικά συνδεμένο με τον τρόπο που εξελίσσετε το φαινόμενο του Financialization, όπου ολοένα και περισσότερο οι Fund Managers ανά τον κόσμο ΔΕΝ προσδοκούν το κέρδος από επενδύσεις στην πραγματική οικονομία, αλλά από επενδύσεις σε σύνθετα χρηματοπιστωτικά  «προϊόντα»…

Εδώ φαίνεται (πίνακας σελ 5) πως ούτε 1000 επένδυσης σε στάδιο εκκίνησης, σε νέες επιχειρήσεις, σε ολόκληρη την Ευρώπη των 500εκ ανθρώπων, δεν έχουν κάνει για το 2010... μιλάμε για μια σταγόνα στον ωκεανό...

Αλλά για να πάμε ένα-δυο βήματα παρακάτω… Έχουν οι Έλληνες την δυνατότητα να διαθέσουν ιδία κεφάλαια για να δημιουργήσουν αρκετές Γαζέλες ώστε να εκμεταλλευτούμε την δημιουργικότητα μας και να ξεκολλήσει η οικονομία?

Για να δούμε την κατανομή των εισοδημάτων στην Ευρώπη του 2006 για να πάρουμε μιαν ιδέα του που μπορεί να είμαστε σήμερα…



Όπως είναι ορατό από το γράφημα μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό, 1-2% του πληθυσμού της χώρας μας, έχει την δυνατότητα αν θέλει να καινοτομήσει και έτσι να στηρίξει με αυτόν τον τρόπο την ανάπτυξη μας…

Οι υπόλοιποι ακόμα και αν έχουν τις ιδέες, είτε δεν έχουν τα χρήματα να καινοτομήσουν (αποτελούν το 95% του πληθυσμού και έχουν εισόδημα κάτω των 35.000 ευρώ ετησίως άρα για να μαζέψουν το αρχικό κεφάλαιο θέλουν μια δεκαετία), είτε είναι πολύ πλούσιοι (εισοδήματα πάνω από 100.000 ευρώ τον χρόνο) και δεν τους ενδιαφέρει να καινοτομήσουν και αν το κάνουν είναι από χόμπι ή από δημιουργική ανησυχία…

Αλλά για να δούμε έχουμε τις ικανότητες; Έχουμε τις ιδέες;

Ακολουθεί ένα γράφημα που προέρχεται από τα στατιστικά του ΟΟΣΑ για το 2008, για την καινοτομία την επιστήμη και την τεχνολογία στην Ελλάδα:



Στο γράφημα εμφανίζεται ένα οξύμωρο… ενώ φαίνεται αριστερά πως παράγουμε για ξένους ή με ξένους, 6 φορές περισσότερες πατέντες από ότι όλοι οι λαοί του ΟΟΣΑ, για εμάς δεν κατοχυρώνουμε σχεδόν τίποτα… Επίσης δεν αξιοποιούμε σχεδόν τίποτα, μιας και δεν έχουμε δαπάνη επενδύσεων υψηλού ρίσκου (Venture Capital)…!

Συμπέρασμα, δεν είναι η έλλειψη ιδεών που δεν παράγουμε καινοτομία, δεν είναι η ανικανότητα μας να αξιοποιούμε τις ιδέες μας, μιας και όταν έχουμε χρήματα μια χαρά το καταφέρνουμε.

Αυτό που μας λείπει λοιπόν είναι τα χρήματα και η πίστη στις δυνατότητες μας, όπως επίσης και να καταλάβουμε πως αυτές οι λύσεις που αποδεδειγμένα δεν λειτουργούν στην χώρα μας εδώ και χρόνια δεν πρέπει να ξαναχρησιμοποιηθούν (VC's, τραπεζικά κριτήρια ως ενδιάμεση για ΕΣΠΑ κτλ).

Αν δεν καταφέρουμε να ενεργοποιήσουμε το 95% του πληθυσμού μας που ενώ μπορεί να έχει ιδέες δεν έχει καμία δυνατότητα να τις αξιοποιήσει, μιας και χρηματοδότηση δεν μπορεί να λάβει από πουθενά, δεν θα τα καταφέρουμε ως χώρα και η ανάπτυξη, η ανταγωνιστικότητα και η ευημερία θα μείνει ένα όνειρο μακρινό…

Τώρα για το ότι οι επιδοτήσεις στην καινοτομία και στα startups δεν είναι το πρόβλημα αυτό είναι αυταπόδεικτο, μιας και η Φιλανδία ότι έχει επιτύχει το έχει κάνει με τις επιδοτήσεις, που σημαίνει πως αυτό που μας λείπει είναι ο τρόπος, ένας τρόπος που να λειτουργεί στην Ελλάδα!

Ο τρόπος λοιπόν είναι εδώ και λέγετε iDea Framework

Σάββατο 19 Νοεμβρίου 2011

Κοινές ή Προνομιούχες, ιδού το δίλημμα…

Δεν είμαι από αυτούς που τους αρέσει ο τρόπος που λειτούργησαν και λειτουργούν οι Τραπεζίτες και οι Τράπεζες στην Ελλάδα… Το αντίθετο, είμαι πολέμιος αυτών των κοντόφθαλμων συμπεριφορών και τους το έχω πει ευθέως όποτε είχα την ευκαιρία καταπρόσωπο και σε εκπρόσωπους τους της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών στις διάφορες διαβουλεύσεις που έχω συμμετάσχει θεσμικά με τον ΟΕΣΥΝΕ.

Τον τελευταίο καιρό συζητείται το PSI+ και η επανακεφαλαιοποίηση των Ελληνικών τραπεζών μιας και θα απολέσουν τα κεφάλαια τους. Στην συζήτηση αυτή έχει μπει το ερώτημα η επανακεφαλαιοποίηση να γίνει με κοινές μετοχές ή προνομιούχες?

Μόλις το σκέφτηκα είπα αμέσως, ΚΟΙΝΕΣ!! Να χάσουν τον έλεγχο και την ιδιοκτησία τους, αφού έπαιξαν και έχασαν… (βασικά δεν έχασαν πολύ, κέρδισαν κάτι τις…) Να πληρώσουν για τα σφάλματα τους για την μη χρηματοδότηση της υγιούς παραγωγικής οικονομίας!!!

Μόλις ηρέμησα σκέφτηκα, μας συμφέρει αυτό? Για να δούμε τι είναι κοινές μετοχές και τι προνομιούχες από την περιγραφή που δίνει το Ελληνικό Χρηματιστήριο στο site του:

Οι κοινές μετοχές είναι εκείνες οι οποίες παρέχουν στον κομιστή τους το δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη της εταιρίας, στην έκδοση νέων μετοχών, στο προϊόν της εκκαθάρισης της εταιρίας καθώς και δικαίωμα ψήφου στη Γενική Συνέλευση των μετόχων και δικαιώματα μειοψηφίας. Εμπεριέχουν όμως και μεγαλύτερο κίνδυνο απώλειας του κεφαλαίου διότι έπονται των προνομιούχων σε περίπτωση διάλυσης της επιχείρησης και ρευστοποίησης της περιουσίας της.

Οι προνομιούχες μετοχές είναι εκείνες που παρέχουν στον κομιστή τους επιπλέον προνόμια σε σχέση με τις κοινές μετοχές όσον αφορά την προτεραιότητα στη διανομή μερίσματος, στη συμμετοχή τους στις ΑΜΚ και στην περίπτωση διάλυσης της επιχείρησης, αλλά συνήθως στερούνται του δικαιώματος ψήφου στη Γενική Συνέλευση και άρα στη λήψη των σοβαρών αποφάσεων της επιχείρησης. Επίσης σε περιπτώσεις που μια εταιρία παρουσιάζει μια σειρά ζημιογόνων χρήσεων, στην πρώτη κερδοφόρο χρήση που θα παρουσιάσει και που θα μπορεί να μοιράσει μέρισμα, οι κάτοχοι των προνομιούχων μετοχών δικαιούνται να λάβουν σωρρευτικό μέρισμα και για τις προηγούμενες χρήσεις.

Οι μετοχές των Ελληνικών τραπεζών τώρα πια έχουν αξία σκουπιδιών, μερικά cents. 

Οι Τραπεζίτες έχουν χάσει περί τα 60δις από την αξία των μετοχών τους.

Αν κρατικοποιήσουμε τις τράπεζες με κοινές μετοχές θα μείνουμε με τις ανίκανες διοικήσεις που πιθανών θα τις αλλάξουν οι πολιτικοί, με άλλες ανίκανες ΚΑΙ διεφθαρμένες που θα πουλούν δάνεια έναντι προμήθειας… Μιας και κανένα δεν θα νοιάζει το πραγματικό αποτέλεσμα στην οικονομία μας, μιας και κάνεις από αυτούς που θα τις διαχειρίζονται δεν θα έχει να κερδίσει τίποτα αν δεν τα αρπάξει… «Τι είχες Γιάννη τι είχα πάντα»…

Αν όμως ΔΕΝ τις κρατικοποιήσουμε και εκδώσουμε προνομιούχες μετοχές οι Τραπεζίτες θα έχουν μπροστά τους την ευκαιρία να αλλάξουν τις διοικήσεις, να αλλάξουν την νοοτροπία που είχαν απέναντι στην καινοτόμο, εξαγωγική επιχειρηματικότητα (γιατί αλλιώς δεν γίνεται) και γρήγορα σε 4-5 χρόνια να έχουν βοηθήσει την οικονομία να ορθοποδήσει… Αν το κάνουν σωστά και δεν οχυρωθούν πάλι πίσω από τα «Τραπεζικά κριτήρια» που μας κατάστρεψαν, οι μετοχές τους θα αποκτήσουν ξανά αξία 30-40δις… Διαφορετικά, αν δεν τα καταφέρουν, θα μετατρέπονται σε κοινές στην 5ετια και θα χάνουν τις Τράπεζες τους και την ευκαιρία να θησαυρίσουν…

Ποια είναι η διαφορά; και γιατί δεν θα πουλούν δάνεια οι διοικήσεις σε αυτή την περίπτωση; Μα γιατί δεν θα τους αφήνουν οι ιδιοκτήτες τους να το κάνουν, οι Τραπεζίτες δηλαδή, γιατί αν το κάνουν δεν θα βγάλουν λεφτά... γιατί θα έχουν διαφορετικά συμφέροντα, για πρωτη φορά στα χρονικά, οι Τραπεζίτες με τις διοικήσεις των Τραπεζών τους...! Έτσι οι Τραπεζίτες θα αναγκάσουν τις διοικήσεις να δουλέψουν διαφορετικά!

Για να το δούμε με νούμερα:

Τώρα οι Τραπεζίτες κατέχουν στα χέρια τους 1-2δις αξία μετοχών, με τις τέσσερις μεγάλες Τράπεζες να έχουν κεφαλαιοποίηση 3-5δις. Αν πετάξει η οικονομία η κεφαλαιοποίηση τους θα γίνει 30-40δις, άρα τα 1-2δις θα γίνουν 10-20δις, αυτό είναι απόδοση x10 ++, σε μια πενταετία. Καλό ακούγεται… 

Εμείς σαν φορολογούμενοι θα πάρουμε πίσω προνομιακά μέρισμα, υπεραξία και μια οικονομία που θα φυσάει… πολύ καλό ακούγεται…

Ψύχραιμα κοιτώντας λοιπόν το ερώτημα, αισθάνομαι (παρόλο που δεν μου αρέσει ψυχολογικά) πως πρέπει να τους δώσουμε την ευκαιρία, για το ΔΙΚΟ μας το συμφέρων όπου για πρώτη φορά στην Ιστορία μας συμβαδίζει με το δικό τους. (είδες η κ. Μερκελ...!)

Άρα η επιλογή των προνομιούχων μετοχών είναι Δαρβινική επιλογή και προάγει την φυσική επιλογή υπέρ της οικονομίας μας. 

Οι κοινές μετοχές προάγουν την τσέπη των διοικούντων και όχι απαραίτητα των ιδιοκτήτων (φορολογούμενων πολιτών)…

Αυτή είναι λοιπόν η θέση μου, προνομιούχες, δαγκωτό.